Sushiswap là gì? Tương lai của Sushiswap

By Lisa JY Tan | Coins & Tokens

Sushiswap là gì

SUSHI là một sàn giao dịch phi tập trung. Nó là một fork của Uniswap, nên họ gọi nó là Sushiswap.

SUSHI bắt đầu khi mùa altcoin bùng nổ vài tháng trước. Lúc đó có YAM, HAM, SPAGHETTI money. Nhưng Sushi đã chứng minh nó không chỉ là một đồng coin đơn giản với logo dạng Meme 🍣, làm ra cho đúng xu thế, ít nhất là trước khi nó được chuyển sang SBF của FTX. 

Nhưng khoan hãy bàn đến những câu chuyện bên lề đó, trong bài viết này chúng ta cùng nhau đi sâu hơn vào các cơ chế của Sushi để hiểu hơn về nó nhé!

Sushiswap hoạt động như thế nào?

Hiểu một cách đơn giản, anh em cung cấp token của anh em cho nền tảng của SUSHI, ví dụ như COMP. Đổi lại, anh em nhận được phí giao dịch khi mọi người giao dịch đồng coin của anh em và anh em cũng nhận được token SUSHI như là một sự ghi nhận đóng góp cho hệ thống.

Token SUSHI có thể được sử dụng trong nền tảng để tham gia voting, quản trị hệ sinh thái SUSHi hoặc nó có thể được bán trong thị trường thứ cấp.

Tại sao Sushiswap lại thú vị?

Uniswap vẫn hoạt động tốt như một sàn giao dịch phi tập trung mà không cần một token riêng như mình đã nói trước đây. Vì vậy Sushiswap không muốn thay đổi cơ chế đó. 

Sushi vẫn sử dụng mô hình Uniswap nhưng cải thiện nó hơn. Cải thiện ở đây là gì? Nó cung cấp một token nội bộ riêng để thưởng cho những người đóng góp cho hệ sinh thái.

Thiết kế Token của SUSHI

Dựa trên bài nghiên cứu về cách thiết kế tokenomics mà mình đã viết, hãy tập trung vào việc phân tích Sushi Token.

Token Financial Incentives 

Hiện tại, trên Uniswap thì 0,3% phí giao dịch sẽ được chuyển hết đến các nhà cung cấp thanh khoản (Liquidity Providers).

Đối với SUSHI, số tiền tương tự (0,3%) cũng sẽ được dùng làm phần thưởng. Nhưng thay vì cho tất cả cho các LPs, nó được phân bổ tương ứng 0,25% chuyển đến LPs và 0,05% thuộc về chủ sở hữu của SUSHI Token.

Điều này khuyến khích người sử dụng, mua bán token Sushi nhiều hơn và người dùng sẽ ưu tiên giữ các SUSHI Token.

Tại sao ư? Bởi vì với tư cách là người nắm giữ SUSHI, mình sẽ nhận được 0,05% phí các giao dịch đang diễn ra trong TẤT CẢ các Pool thanh khoản, thay vì chỉ nhận được từ Pool thanh khoản cụ thể mà mình đã cung cấp thanh khoản vào đó. Điều này thực sự rất tuyệt với các Holder SUSHI.

Ví dụ mình có 1000$ đồng COMP và mình chỉ có thể nhận được phí từ các Pool thanh khoản chứa COMP. Còn bây giờ với SUSHI, mình có thể kiếm được nhiều tiền hơn (cũng thông qua các pool thanh khoản), ngay cả khi mức phí mình nhận được chỉ là 0,05%. 

Hơn nữa, là một chủ sở hữu SUSHI, anh em giống như một "cổ đông" trong “công ty” SUSHI. Mình đặt chúng trong ngoặc kép bởi vì anh em sẽ trở thành một cổ động thực sự, có đầy đủ mọi quyền lợi như một cổ đông trong một công ty cổ phần bình thường. 

Token Distribution 

Phần trên chỉ là giới thiệu những ưu đãi của SUSHI. Còn việc phân phối SUSHI Token diễn ra như thế nào?

Như mình đã đề cập trước đây, trong các sàn giao dịch phi tập trung DEX, chúng ta sẽ sử dụng AMMs để tạo ra sự thuận tiện cho việc mua bán, trao đổi.

Chú thích: Trong DEX, chúng ta thay order books bằng các thuật toán. Để giao dịch (hoặc trao đổi token) trở nên hiệu quả, điều quan trọng là phải có tính thanh khoản trong DEX. Và một trong những cách giúp thu hút thanh khoản tốt nhất là cơ chế ưu đãi,  phân phối token nội bộ cho những người có công đóng góp cho DEX.

Trong Uniswap, anh em nhận được phí giao dịch khi ai đó giao dịch trong Pool thanh khoản của anh em. Ở Sushiswap, điều đó cũng tương tự.

Nhưng điểm khác biệt chính của SUSHI Token là ngoài phí giao dịch, việc trao SUSHI Token như một phần thưởng ghi nhận là một điểm thu hút các LPs so với Uniswap.

Vậy làm thế nào để có được SUSHI?

SUSHI Token là là token đặc biệt dành riêng cho hệ sinh thái của Sushiswap. Anh em chỉ có thể nhận được SUSHI bằng cách cung cấp thanh khoản cho các Pools.

Nhưng không phải mọi Pool thanh khoản đều giúp anh em kiếm được SUSHI. Chỉ có một danh sách Pool có sẵn do SUSHI quyết định (và có thể bởi cộng đồng trong tương lai), giúp anh em kiếm được SUSHI khi anh em cung cấp thanh khoản vào đó.

Các Pools đó là: 


Trong 2 tuần đầu tiên, đã có một lượng lớn SUSHI được đào và được phân phối. Ban đầu, mỗi khối (block) được đào trong hệ sinh thái Sushiswap sẽ gồm 1000 SUSHI. Và 1000 SUSHI sẽ được phân phối cho các LPs ở các Pool nhiều thanh khoản. Điều này là để khuyến khích tạo động lực cho những người đầu tiên, tiên phong sử dụng Sushiswap.

Sau 2 tuần, mỗi khối được đào sẽ chỉ còn 100 SUSHI.

Tại sao phần thưởng 2 tuần đầu lại lớn như vậy, gấp 10 lần bình thường? 

Điều này là để thu hút các nhà cung cấp thanh khoản chuyên nghiệp rời Uniswap và chuyển sang sử dụng Sushiswap. Điều đó có ý nghĩa to lớn với hệ sinh thái mới nổi như SUSHI. Vì nó giống như thói quen của một người tiêu dùng bình thường, khi họ đã quen với việc sử dụng cái gì đó, họ sẽ xài rất lâu. Trừ khi có một cú hích nào đó khiến họ phải rời sang xài sản phẩm khác.

Đồng thời, anh em có nhớ rằng mình đã đề cập việc DEX chỉ có giá trị thực sự lớn khi chúng có tính thanh khoản cao không? SUSHI cũng là một DEX, nó thực sự có giá trị khi cung cấp đủ thanh khoản để thu hút người dùng. 

Rồi chiến dịch của SUSHI có thành công không? Có, rất mạnh! Trung bình hiện nay có 86% thanh khoản của 13 Pool trên Uniswap được staked trên Sushiswap.

Governance Token 

Bây giờ, anh em có thể đang băn khoăn, liệu việc tạo ra khả năng quản trị cho các SUSHI holder có phải chỉ để làm cho token SUSHI trở nên có ích? Điều này có đủ mạnh để biện minh cho việc tạo ra một token riêng không? Uniswap tồn tại quá lâu trước đó, nó không cần Token riêng mà vẫn hoạt động rất tốt đấy thôi. Có nhất thiết phải tạo ra Token Sushi không? 

Đúng! Token sushi chỉ là một cách Sushiswap phân chia lại phí giao dịch cho khác với Uniswap cũng như là một phần thưởng thêm cho các LPs. 

Nhưng, ngoài ra SUSHI Token còn có một mục đích khác. Đó là nó là một mã thông báo quản trị. Điều này có nghĩa DEX sẽ dần chuyển quyền sở hữu của mình cho cộng đồng nhiều hơn và đến một lúc nào đó, token SUSHI sẽ có ích. Chủ sở hữu SUSHI có thể bỏ phiếu cho các đề xuất cũng như đề nghị, đưa ra ý kiến giúp cộng động SUSHI trở nên tốt hơn.

Tất nhiên anh em có thể đề xuất bất cứ thứ gì như việc "bỏ phiếu cho ai đó trở thành một phần của ví multi-sig" hoặc "thay đổi phí" hoặc "yêu cầu thêm các Pool thanh khoản mới", v.v.

Anh em cũng có thể yêu cầu thay đổi về mặt kỹ thuật như: Thay đổi mô hình AMM, sửa đổi các phép toán, các hàm số về giá cả...

Tình trạng hiện tại của Sushi

Có rất nhiều người yêu thích Sushi và cũng có người không thích nó. Nhưng tất nhiên, tình yêu thì không có đúng hay sai. Trong DeFi, tất cả chỉ đang là một thử nghiệm cho một cuộc cách mạng lớn sẽ diễn ra.

  • Anh em có muốn việc phân bổ phí trở nên phân tán hơn để những người giàu, các whale không độc quyền phần thưởng?
  • Hay anh em muốn muốn chia nhỏ nó hơn nữa để nhiều người nhận được phần thưởng hơn?
  • Anh em có muốn nắm quyền quản trị của cả một công ty thay vì để cho người khác điều hành (những người mà hay được gọi là tay trong, biết rõ mọi thứ)?
  • Hoặc anh em muốn dự án được điều hành bởi cộng đồng (những người đại diện cho ý kiến chung rằng dự án sẽ phát triển ra sao nhưng đôi khi lại thiếu tầm nhìn dài hạn hoặc chuyên môn kỹ thuật?).

Lần sử dụng SUSHI Token để quản trị đầu tiên

Mọi người đều thích những phần thưởng và ưu đãi. Đề xuất đầu tiên cho SUSHI đã được bình chọn bởi cộng đồng nói rằng "Hãy tăng thêm phần thưởng cho các nhà cung cấp thanh khoản LPs".

Các LPs cho rằng phần thưởng hiện nay (100 SUSHI cho mỗi khối (block) được đào) là quá ít. Họ đề xuất phần thưởng là 5000 SUSHI mỗi khối trong hai tuần tiếp theo. Và đề xuất đã được thông qua. 

Điều đó đã dẫn đến hậu quả gì? Lạm phát token. Cung cấp thêm SUSHI, nhu cầu ít hơn. Giá của SUSHI chắc chắn sẽ giảm về lâu về dài theo một lí thuyết đơn giản của kinh tế học.

Quản trị một công ty không đơn giản chỉ là "để mọi người tự đưa ra ý kiến, tự bỏ phiếu". Quản trị là một nghệ thuật và cần những kiến thức khoa học, sự logic vào đó.

Trong trường hợp của SUSHI, quyền quản trị nên được trao cho các bên phù hợp, đặc biệt là những người thực sự quan tâm đến tính bền vững lâu dài của dự án. Thay vì cố gắng đem lại những lợi ích chóng vánh cho các nhà đầu tư, vốn chỉ quan tâm đến túi tiền của mình.

Chuyển giao quyền sở hữu

Một thay đổi lớn đã diễn ra với Sushiswap cuối tuần qua là việc chuyển giao quyền sở hữu của dự án này.

Cùng quay lại thời điểm đầu tiên của SUSHI: Sushi bắt đầu bởi một người dùng bình thường, tên là Chef Nomi. Nhưng thay vì cố gắng phát triển dự án, anh ấy đã bán token SUSHI của mình, rút ra một số tiền ngang với một con Lamborghini và chuyển quyền sở hữu Sushiswap cho SBF của FTX.

Những gì SBF đã làm kể từ đó là hoàn thành lộ trình trước đó của SUSHI, chuyển quyền điều hành Sushiswap đến tay cộng đồng. Điều đó có nghĩa là trong DAO, tạo ví multi-sig giúp tạo ra nhiều thanh khoản hơn trong nền tảng Sushi, v.v.

Tương lai của Sushiswap

Như mình đã đề cập trước đây, có quá nhiều token SUSHI được phân bổ lúc này. Có nghĩa là nguồn cung rất nhiều. Còn nhu cầu đối với SUSHI chỉ thông qua việc bỏ phiếu quản trị, nên việc giảm giá với SUSHI vài ngày gần đây là điều dễ hiểu.

Đây sẽ là một giai đoạn tiêu cực đối với Sushiswap, vì có nhiều mã token khác có giá trị hơn (ví dụ: COMP, LINK, BAND,...) và đem lại lợi nhuận cao hơn cho các LPs.

Nếu không có cải thiện gì đáng kể, Sushiswap sẽ mất dần đi lợi thế của mình. Và nó có thể dẫn tới một chu kỳ rất xấu cho Sushiswap.

Vì vậy, nếu anh em muốn tham gia Sushiswap, hãy nghiên cứu thật cẩn thận, kiểm tra các đề xuất được gửi đến cộng đồng. Tham gia twitter của họ, breddit, discord, telegram, các kênh truyền thông xã hội.

Và nếu anh em tự tin về những gì đã nghiên cứu và quan sát, hãy bắt đầu đặt cược tài sản của anh em vào Sushiswap để kiếm cho mình một ít SUSHI. 

Trong thời gian chờ đợi cho bài viết tiếp theo, anh em hãy xem lại các bài viết trước về những nghiên cứu, số liệu về AMM, mô hình của 2 sàn DEX tiêu biểu Uniswap và Bancor. Cũng như xem xét một DEX khác như Mooniswap. Đây là một DEX rất thú vị khi đang lấy đi thanh khoản của Uniswap!

Lisa JY Tan

As a Token Economics Researcher/Designer, Lisa JY Tan designs & develops robust token ecosystem through research-backed efficient mechanism design and sound economics architecture. She is the Founder of Economics Design - which specializes in research, education and design of tokenomics solutions.