Bitcoin vượt 92,000 USD, vàng lập đỉnh mới sau tin chủ tịch Fed bị điều tra?

Ngay lập tức, BTC tăng hơn 92,000 USD, vàng vượt đỉnh lịch sử cho thấy giới đầu tư đang nhìn sự kiện này như một cú rung lắc mang tính thể chế, chạm thẳng vào một giả định nền tảng đã tồn tại suốt nhiều thập kỷ: Fed vận hành độc lập, đứng ngoài vòng xoáy chính trị.

Đáng chú ý, thị trường không rơi vào trạng thái hoảng loạn. Nhưng cũng không thể xem đây là chuyện “không có gì”. Dòng tiền không tháo chạy vội vã, mà âm thầm dịch chuyển, có chọn lọc.

Điều tra Chủ tịch Fed: Chuyện gì đang thực sự xảy ra?

Tối chủ nhật ngày 11/1/2026 theo giờ Mỹ, Jerome Powell, Chủ tịch Fed xác nhận Bộ Tư pháp Mỹ đã mở cuộc điều tra hình sự liên quan đến lời khai của ông trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào tháng 6/2025. Trọng tâm của cuộc điều tra xoay quanh dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington, DC, có tổng chi phí khoảng 2.5 tỷ USD - một dự án từng bị chỉ trích vì vượt ngân sách và thiếu minh bạch.

Đọc thêm: Trump "bắt giữ" Tổng thống Venezuela? Vì sao crypto leo thang?

Cụ thể, các công tố viên đang xem xét liệu Powell có cung cấp thông tin không đầy đủ hoặc gây hiểu nhầm cho Quốc hội khi giải trình về chi phí, phạm vi và cách quản lý dự án này hay không.

Bộ Tư pháp đã gửi trát triệu tập của đại bồi thẩm đoàn tới Fed, động thái có thể dẫn tới truy tố hình sự nếu phát hiện hành vi khai báo sai sự thật. Đến thời điểm hiện tại, chưa có cáo trạng, và Powell cũng chưa bị kết luận vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, cách Powell công khai phản ứng đã khiến sự việc nhanh chóng vượt ra ngoài khuôn khổ một vụ điều tra hành chính hay tài chính thông thường. Trong tuyên bố và đoạn video đăng tải cùng tối 11/1, ông gọi cuộc điều tra là hành động “chưa từng có tiền lệ”, đồng thời cho rằng đây không thực sự xuất phát từ dự án cải tạo, mà là hệ quả của những sức ép chính trị kéo dài liên quan đến việc Fed không hạ lãi suất theo mong muốn của chính quyền.

Chính tại thời điểm này, câu chuyện đã thay đổi. Trong con mắt thị trường, vấn đề không còn nằm ở việc Powell có “nói sai” trong một buổi điều trần hay không, mà nằm ở tiền lệ mà cuộc điều tra tạo ra. Nếu một Chủ tịch Fed đương nhiệm có thể đối mặt với rủi ro điều tra hình sự trong bối cảnh bất đồng chính sách tiền tệ, thì ranh giới giữa giám sát pháp lý chính đáng và gây sức ép mang tính chính trị đang trở nên mờ nhạt.

Chủ tịch Fed bị điều tra: Rủi ro cần đánh giá lại?

Mâu thuẫn giữa Jerome Powell và Donald Trump thực tế không phải chuyện mới. Trong suốt năm 2025, Trump nhiều lần công khai chỉ trích Fed vì không hạ lãi suất đủ nhanh như ông mong muốn. Có thời điểm, ông thậm chí còn nhắc đến khả năng sa thải Powell – một phát ngôn hiếm hoi và nhạy cảm, bởi chưa từng có tiền lệ một Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đương nhiệm bị đặt vào vị thế như vậy trong lịch sử hiện đại.

Cùng lúc đó, dự án cải tạo trụ sở Fed trở thành mục tiêu công kích quen thuộc. Trump liên tục nêu con số chi phí hàng tỷ USD như một ví dụ cho sự “kém hiệu quả”, biến một dự án hạ tầng nội bộ thành đề tài tranh luận chính trị trước công chúng. Những phát biểu này không chỉ nhắm vào bản thân công trình, mà còn gián tiếp đặt dấu hỏi về năng lực và uy tín của ban lãnh đạo Fed.

Cuộc điều tra được công bố đúng vào giai đoạn đặc biệt nhạy cảm. Nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của Powell sẽ kết thúc vào tháng 5/2026, khi Nhà Trắng đang chuẩn bị lựa chọn người kế nhiệm cho vị trí có ảnh hưởng sâu rộng tới nền kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, bất kỳ động thái pháp lý nào nhắm vào Chủ tịch Fed đương nhiệm cũng khó được nhìn nhận như một sự việc hoàn toàn tách rời khỏi chính trị, cho dù về hình thức đây là một cuộc điều tra độc lập.

Chính vì vậy, khi Trump lên tiếng phủ nhận liên quan, thị trường không phản ứng theo từng phát ngôn riêng lẻ. Giới đầu tư nhìn vào toàn bộ bức tranh đã hình thành suốt thời gian qua. Áp lực chính trị tích tụ đủ lâu, và chỉ cần một động thái mang tính biểu tượng, rủi ro thể chế lập tức được đặt lên bàn cân. Không phải vì một vụ việc cụ thể, mà vì câu hỏi lớn hơn đang hiện ra: mức độ độc lập của Fed liệu còn nguyên vẹn đến đâu.

Phản ứng thị trường: Tiền đang chạy đi đâu?

Ngay sau khi thông tin Chủ tịch Fed Jerome Powell bị điều tra được công bố vào tối 11/1 theo giờ Mỹ, thị trường tài chính toàn cầu không rơi vào trạng thái bán tháo. Thay vào đó, các biến động cho thấy một phản ứng quen thuộc hơn: dòng tiền dịch chuyển có chọn lọc, phản ánh tâm lý thận trọng trước rủi ro mới xuất hiện.

Phản ứng rõ ràng nhất đến từ thị trường vàng. Trong phiên giao dịch châu Á sáng 12/1, giá vàng giao ngay có thời điểm vượt 4,600 USD/oz, thiết lập mức cao kỷ lục mới và tăng hơn 1.2% chỉ trong một phiên. Con số này đặc biệt đáng chú ý nếu đặt trong bối cảnh vàng đã tăng khoảng 65% trong năm 2025. Điều đó cho thấy đây không phải phản ứng nhất thời, mà là sự tiếp nối của xu hướng phòng vệ trước các rủi ro vượt ra ngoài câu chuyện lạm phát hay tăng trưởng, lần này là rủi ro thể chế.

Ở chiều ngược lại, đồng USD suy yếu. Chỉ số USD Index giảm khoảng 0.3%, chấm dứt chuỗi 5 phiên tăng liên tiếp, dù trước đó dữ liệu thị trường lao động Mỹ khá tích cực. Việc USD giảm trong bối cảnh không có cú sốc kinh tế rõ ràng cho thấy nhà đầu tư đang tạm thời gác lại các chỉ báo ngắn hạn, để tập trung vào câu hỏi lớn hơn về mức độ ổn định của khung chính sách tiền tệ Mỹ.

Thị trường chứng khoán Mỹ phản ứng thận trọng nhưng không cực đoan. Các hợp đồng tương lai của Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq đồng loạt giảm trong khoảng 0.4-0.7%. Mức giảm này chưa đủ để gọi là điều chỉnh mạnh, nhưng phản ánh tâm lý phòng thủ đang tăng lên.

Trong khi đó, thị trường tiền mã hoá có phản ứng khá tích cực. Bitcoin tăng nhẹ khoảng 1.4%, lên quanh 92,500 USD, còn Ethereum nhích nhẹ khoảng 0.3%. Diễn biến này cho thấy crypto tiếp tục được xem là một kênh phân bổ thay thế khi niềm tin vào hệ thống truyền thống bị thử thách, nhưng nhà đầu tư vẫn đang quan sát thay vì đặt cược mạnh.

Mối quan hệ căng thẳng giữa Fed và Nhà trắng chưa bao giờ hạ nhiệt

Mối quan hệ căng thẳng giữa Fed và Nhà Trắng thực tế chưa bao giờ hạ nhiệt. Vì vậy, việc Jerome Powell trở thành tâm điểm của một cuộc điều tra hình sự nhanh chóng được thị trường nhìn nhận vượt ra ngoài khuôn khổ pháp lý thông thường. Điều khiến giới đầu tư chú ý không phải là đúng hay sai của một buổi điều trần, mà là thời điểm: cuộc điều tra diễn ra khi bất đồng chính sách giữa Fed và chính quyền vẫn còn rất nóng.

Trong suốt nhiệm kỳ của mình, Powell nhiều lần đi ngược lại mong muốn công khai của Donald Trump về lãi suất. Giai đoạn 2024-2025, khi Trump liên tục kêu gọi Fed hạ lãi suất mạnh và nhanh để kích thích tăng trưởng, Powell vẫn giữ lập trường thận trọng, nhấn mạnh các quyết định phải dựa trên dữ liệu lạm phát và thị trường lao động. Ngay cả khi Fed đã cắt giảm lãi suất ba lần liên tiếp trong nửa cuối năm 2025, Powell vẫn tránh cam kết một lộ trình nới lỏng sâu hơn như Nhà Trắng mong muốn.

Chính những lần “không chiều ý” này khiến căng thẳng ngày càng lộ rõ. Trump nhiều lần công khai chỉ trích Powell, thậm chí cho rằng lãi suất nên ở mức “1% hoặc thấp hơn”. Trong bối cảnh đó, việc Powell bị điều tra, dù nội dung xoay quanh dự án cải tạo trụ sở Fed cũng khó tránh khỏi cách diễn giải rằng đây là hệ quả của một cuộc đối đầu kéo dài về quyền kiểm soát chính sách tiền tệ, chứ không đơn thuần là vấn đề quản lý chi tiêu.

Sự nhạy cảm càng tăng khi nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của Powell sẽ kết thúc vào tháng 5/2026. Ngày 12/12/2025, Trump công khai cho biết Kevin Hassett và Kevin Warsh là hai ứng viên hàng đầu cho vị trí kế nhiệm, đồng thời nhấn mạnh Chủ tịch Fed mới nên tham vấn ông về lãi suất. Phát biểu này lập tức làm dấy lên lo ngại về ranh giới giữa Nhà Trắng và ngân hàng trung ương.

Ở phía sau các con số, thị trường đang làm một việc quen thuộc: tự điều chỉnh lại kỳ vọng. Khi niềm tin vào sự tách bạch giữa chính trị và chính sách tiền tệ bị đặt dấu hỏi, nhà đầu tư bắt đầu yêu cầu một mức “bù rủi ro” cao hơn cho các tài sản gắn với Mỹ.