Celebrity coin, IP token - Bản chất thực sự và những lưu ý
![Avatar](/_next/image?url=https%3A%2F%2Ffiles.amberblocks.com%2Fuserdata%2Fusrd0vymkij0jxqfwd0z1f2kbszl7awe%2Fprofile-pictures%2Ffzlp6g7793o2wq23kw1prduvfahqr2oa%2Fuyen.png&w=3840&q=20)
![celebrity coin](https://files.amberblocks.com/thumbnail/chnbzaa92ook5tnj/posts/pqks6fqv7o80dn5w/f0wp6ox3zbnv1nlchjl7pu5bgfdovgf5/celebrity-coins.jpg)
Celebrity coin là gì mà một số người nổi tiếng chú ý?
Celebrity coin là những đồng coin được tạo ra lấy cảm hứng từ những người nổi tiếng, có sức ảnh hưởng trên thị trường. Đây là một nhánh nhỏ của social token, nhóm token liên quan đến một nhân vật, một nhóm hay một brand nào đó.
Caitlyn Jenner là một ngôi sao truyền hình Mỹ, cựu vận động viên đạt huy chương vàng Olynpic và có 3.3 triệu người theo dõi trên X. Cô đã “tự tạo” Celebrity coin JENNER trên pump.fun ở mạng lưới Solana và chia sẻ trên trang X của mình. JENNER này đã có mức tăng gần 50,000% chỉ trong chưa đầy 1 tiếng, đạt vốn hoá 4.7 triệu USD sau 4 tiếng ra mắt.
Rich the Kid, một rapper người Mỹ có 2.3 triệu người theo dõi trên X, cũng đăng tweet kêu gọi người hâm mộ mua RICH, một Celebrity coin được tạo trên pump.fun. Chưa đến 2 tiếng sau, vốn hoá của RICH cán mốc 90,000 USD.
Không chỉ Jenner và Rich the Kid tham gia vào vòng xoáy Celebrity coin trên pump.fun, Iggy Azalea và Davido - hai nghệ sĩ âm nhạc được cho là cũng ra mắt Celebrity coin MOTHER và DAVIDO lấy cảm hứng từ chính bản thân mình. Các Celebrity coin này nhanh chóng tăng giá, các nghệ sĩ đứng sau những celebrity coin này có vẻ đã chốt được lời ở giá cao.
Mức tăng trưởng nhanh của những đồng Celebrity coin này phần lớn có vẻ nhờ những người hâm mộ sẵn sàng mua để thể hiện lòng hâm mộ và một nhóm các nhà đầu tư thực hiện đầu tư hay đầu cơ mà không tìm hiểu kỹ.
Thế nhưng, mọi chuyện có đang thực sự diễn ra như vậy không?
Sahil Arora - kẻ thao túng người nổi tiếng và thị trường crypto?
Sahil Arora là một “thần đồng kinh doanh" 17 tuổi đến từ Gurgaon ở Ấn Độ, một thành phố giáp thủ đô New Delhi. Anh đã bỏ học tại Pathways Scholl, một trong mười ngôi trường có mức học phí cao nhất Ấn Độ.
Sau đó, anh khá bận rộn khi phát triển ứng dụng ứng dụng taxi cạnh tranh với Uber, hợp tác với người nổi tiếng để ra mắt nền tảng quảng cáo Tabverts, thành lập máy quét mống mắt Eye-D, phân phối máy Bitcoin ATM trên toàn thế giới với tư cách chủ sở hữu của Vuzella Group.
Tất cả các dự án này đều không còn hoạt động cho đến thời điểm này.
![sahil arora](https://files.amberblocks.com/media/chnbzaa92ook5tnj/posts/pqks6fqv7o80dn5w/fzc9w08cnt7wzjx9wwxdisyps49nlmnq/sahil-arora-coin98.png)
Sahil Arora được cho là đã tham gia vào thị trường crypto, có mối quan hệ với hàng loạt người nổi tiếng. Anh được cho là sở hữu một danh sách trang X người nổi tiếng cùng mức giá, dù không rõ đây có phải mức giá anh trả người nổi tiếng để họ đăng tweet mà anh yêu cầu hay không.
Danh sách này còn có tên những người rất nổi tiếng như Drake, Justin Bieber, Cardi B, The Weeknd… với mức giá dao động từ 9,000 USD đến 315,000 USD.
![người nổi tiếng sahil arora](https://files.amberblocks.com/media/chnbzaa92ook5tnj/posts/pqks6fqv7o80dn5w/fgp0w0ha2svmkujiu7zru3ba17qgllta/sahi-arora-list.png)
Theo Cointelegraph, cả Caitlyn Jenner và Rich the Kid đều cáo buộc họ đã bị Sahil Arora lừa đảo. Có vẻ anh đã tiếp cận người nổi tiếng, tạo và kêu gọi đầu tư vào celebrity coin dưới danh nghĩa của người nổi tiếng thông qua các tweet trên trang X của họ, trước khi nhanh chóng thực hiện rug pull sau đó.
Nhiều người nổi tiếng khác cũng cáo buộc bị Sahil Arora lừa đảo và yêu cầu giấu tên khi chia sẻ thông tin vì sợ rằng mối quan hệ của họ với Arora có thể làm hoen ố danh tiếng của mình.
Họ chia sẻ rằng Sahil đã tiếp cận và cố gắng cư xử như một người bạn thiện chí để mời họ hợp tác cùng anh. Anh còn phô trương vô số tấm ảnh chụp cùng người nổi tiếng, lối sống sang trọng trên mạng xã hội… để có được mối quan hệ hợp tác với những người nổi tiếng này.
Phần lớn các Celebrity coin sau khi ra mắt và tăng giá mạnh đã nhanh chóng rớt giá thảm hại, một số đồng coin còn bị khoá tính năng bán sau 5 phút ra mắt.
![hiệu suất celebrity coin](https://files.amberblocks.com/media/chnbzaa92ook5tnj/posts/pqks6fqv7o80dn5w/fuybx7kuoek99kix16eqo3jz3eavb6rc/celebrity-coin.png)
Crypto trở thành mảnh đất màu mỡ cho sáng kiến mới và… lừa đảo
Trải qua 4 chu kỳ, thị trường crypto đã biến chuyển rất nhanh chóng, vô số sản phẩm, công nghệ mới liên tục được ra mắt. Cứ mỗi chu kỳ trôi qua, lại xuất hiện những sản phẩm mới để giao dịch cùng những phương thức giao dịch mới.
Càng về sau, sản phẩm từ crypto xuất hiện càng nhiều. Các token phát triển dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm:
- Social token: Token có liên quan đến một nhân vật, một nhóm hay một brand nào đó. VD: Gucci coin, Taylor Swift coin…
- IP token: Token được chuyển đổi từ quyền sở hữu trí tuệ một sản phẩm trí tuệ (Intellectual Property), giúp phân chia quyền sở hữu, tăng thanh khoản, dễ dàng giao dịch quyền sở hữu trí tuệ này. VD: Biểu tượng, văn học, phát minh, tác phẩm nghệ thuật…
- Consumer Brand token: Các nhãn hàng, thương hiệu... thưởng cho khách hàng, người mua sản phẩm của họ một loại token của họ dưới dạng phần thưởng. Khách hàng có thể sử dụng token dưới dạng điểm thưởng này để tiếp tục mua hàng của sản phẩm, thương hiệu này. VD: Điểm thưởng ở VinMart, Lottle...
Celebrity coin, một mảng nhỏ của social token, cũng có thể được xem là một dạng memecoin như BODEN (Joe Boden), TRUMP (Donald Trump)... Điểm khác biệt là thay vì người khác tạo token liên quan người nổi tiếng thì người nổi tiếng tự tạo token liên quan đến mình.
Những token dạng này này rất dễ bị thao túng, mang tính chất đầu cơ nhiều, chưa có ứng dụng hay giá trị thực tiễn, chủ yếu được thúc đẩy bởi sự FOMO của người hâm mộ và các nhà đầu cơ.
Dạng token như IP token và Consumer Brand token vẫn chưa được phát triển và ứng dụng nhiều, chủ yếu mới chỉ nằm ở giai đoạn đầu. Nhà đầu tư nên tìm hiểu kỹ lưỡng và cẩn trọng trước khi quyết định đầu tư vào bất cứ dự án nào.
Tổng kết
DApp Pump.fun cho phép người dùng dễ dàng khởi tạo, mua bán memecoin. Thế nhưng, đây cũng là mảnh đất màu mỡ cho những kẻ lừa đảo. Việc mua bán, giao dịch trên pump.fun cần được tiến hành một cách cẩn trọng. Ngay cả khi những người nổi tiếng chia sẻ, kêu gọi mua celebrity coin được tạo trên pump.fun ở trang X của mình, đây cũng có thể là một bài viết được trả tiền để quảng cáo.
Tìm hiểu thêm: Phân tích Pump.fun: Bệ phóng dành cho memecoin.