Gondor: Nền tảng cho vay trên prediction market

Gondor là gì?

Gondor là giao thức cho vay DeFi cho prediction market. Dự án tập trung xây dựng hạ tầng cho phép người dùng vay vốn bằng cách thế chấp các vị thế dự đoán đang mở trên Polymarket, thay vì phải đóng vị thế hoặc chờ đến khi sự kiện kết thúc.

Về bản chất, Gondor không vận hành như các nền tảng lending phổ biến trong DeFi, nơi tài sản thế chấp thường là token có giá trị thị trường liên tục. Thay vào đó, giao thức này xử lý các vị thế prediction như một dạng tài sản có điều kiện, với giá trị phụ thuộc vào kết quả của một sự kiện trong tương lai. Từ đó, Gondor xây dựng cơ chế cho vay, định giá và quản lý rủi ro phù hợp với đặc thù của prediction market.

Thông qua mô hình này, Gondor hướng tới việc giải phóng thanh khoản bị “khóa” trong các vị thế dự đoán, giúp người dùng linh hoạt hơn trong quản lý vốn và chiến lược giao dịch. Đồng thời, đây cũng là một bước đi nhằm kết nối prediction market với hệ sinh thái DeFi, đưa các vị thế dự đoán từ vai trò công cụ đặt cược đơn thuần trở thành tài sản có thể tham gia vào các hoạt động tài chính trên chuỗi.

Tại sao Gondor ra đời?

Prediction market ngày càng phát triển và thu hút thanh khoản lớn, nhưng bản chất các vị thế trong thị trường này vẫn còn bị “đóng băng” về mặt tài chính. Khi một người mua vị thế dự đoán, toàn bộ vốn bị khóa cho đến khi thị trường kết thúc, dù giá trị của vị thế đó đã được hình thành và phản ánh xác suất kết quả từ rất sớm. Điều này tạo ra chi phí cơ hội cao và hạn chế khả năng xoay vòng vốn của trader.

Trong khi đó, các vị thế trên Polymarket thực chất là token ERC-1155 on-chain, có giá, có thanh khoản và có điều kiện thanh toán rõ ràng. Tuy nhiên, trước khi Gondor xuất hiện, các vị thế này gần như không thể tham gia vào các primitive DeFi phổ biến như lending hay leverage một cách an toàn và có hệ thống quản trị rủi ro phù hợp với đặc thù của prediction market.

Đọc thêm: Thu nhập cao chưa chắc giàu: Cái bẫy mang tên lạm phát lối sống

Gondor ra đời để giải quyết khoảng trống đó. Dự án tập trung biến các vị thế prediction market thành tài sản thế chấp có thể sử dụng trong DeFi, cho phép người dùng tiếp cận thanh khoản mà không cần đóng vị thế gốc. Đồng thời, Gondor xây dựng các cơ chế định giá, giới hạn vay, thanh lý và early closure (cơ chế đóng sớm) được thiết kế riêng cho các thị trường có thời hạn và rủi ro nhị phân. Qua đó, Gondor không tìm cách thay đổi cách prediction market vận hành, mà bổ sung một lớp hạ tầng tài chính giúp thị trường này vận hành hiệu quả và linh hoạt hơn.

Mô hình hoạt động của Gondor

Gondor hoạt động như một lớp hạ tầng lending nằm bên trên prediction market, với trọng tâm là Polymarket. Các vị thế dự đoán trên Polymarket được biểu diễn dưới dạng token ERC-1155, mỗi token có giá trị thanh toán là 1 USDC nếu kết quả xảy ra đúng. Gondor cho phép người dùng chuyển các token này vào giao thức và sử dụng chúng làm tài sản thế chấp để vay USDC.

Mỗi khoản vay trên Gondor được thiết kế theo mô hình isolated, tức là từng vị thế dự đoán được quản lý độc lập về rủi ro. Người dùng chỉ có thể vay tối đa 50% giá trị tài sản thế chấp, trong khi ngưỡng thanh lý được đặt ở mức 77% nhằm tạo vùng đệm an toàn trước biến động giá. Việc định giá tài sản thế chấp không dựa vào giá khớp cuối cùng, mà lấy giá thấp hơn giữa best bid và TWAP, giúp hạn chế rủi ro thao túng giá.

Về phía cung vốn, Gondor phân bổ thanh khoản theo các pool có hồ sơ rủi ro khác nhau, với trần lãi suất cố định cho từng nhóm. Lãi suất vay được điều chỉnh động theo cung cầu, nhưng không vượt quá mức trần đã đặt trước. Trong giai đoạn beta, nguồn vốn cho vay do đội ngũ dự án cung cấp và được quản lý tập trung để kiểm soát rủi ro thanh khoản.

Khi tỷ lệ vay vượt ngưỡng an toàn, Gondor thực hiện thanh lý bằng cách phòng hộ với vị thế đối ứng thay vì bán tháo tài sản thế chấp ra thị trường. Cách tiếp cận này giúp giảm độ trễ và hạn chế tác động tiêu cực đến thanh khoản của prediction market. Ngoài ra, với các thị trường có thời hạn rõ ràng như bầu cử, Gondor áp dụng cơ chế early closure để giảm dần rủi ro khi thị trường tiến gần đến thời điểm kết thúc.

Nhà đầu tư dự án Gondor

Gondor đã huy động thành công vòng gọi vốn pre-seed trị giá khoảng 2.5 triệu USD với sự tham gia của các quỹ đầu tư trong lĩnh vực crypto và DeFi, bao gồm Prelude, Castle Island Ventures và Maven 11. Đây đều là những quỹ tập trung vào hạ tầng blockchain, thị trường vốn on-chain và các mô hình tài chính mới nổi.

Dự án tương tự

• 3Jane: Nền tảng lending trên Ethereum, tập trung vào mô hình cho vay dựa trên tín dụng thay vì cơ chế thế chấp vượt mức phổ biến trong DeFi.
• Loopscale: Giao thức cho vay trên Solana, hoạt động theo mô hình sổ lệnh (order book), cho phép người vay và người cho vay khớp trực tiếp với nhau dựa trên các điều khoản cụ thể như lãi suất cố định, thời hạn vay và loại tài sản thế chấp.