Jeff Yan: "Kẻ nổi loạn" mang tư duy Wall Street vào cuộc chơi on-chain

Thị trường tiền mã hóa giai đoạn 2025-2026 ghi nhận một hiện tượng lạ lùng nhưng đầy thuyết phục: Sự trỗi dậy của Hyperliquid. Với khối lượng giao dịch chạm mốc 140 tỷ USD mỗi tháng, nền tảng này dần được giới đầu tư gọi bằng cái tên "Binance on-chain".

Điều gây kinh ngạc nhất không nằm ở con số tăng trưởng, mà ở quy mô vận hành: chỉ vỏn vẹn 11 nhân sự, một sự tương phản tuyệt đối với bộ máy hàng ngàn người của các định chế tài chính tập trung (CEX) hay các tập đoàn công nghệ lớn.

Trong bức tranh đó, Jeff Yan không xuất hiện như một KOL thích đánh bóng tên tuổi trên mạng xã hội. Ông đóng vai trò là một kiến trúc sư trưởng, người âm thầm thiết lập các quy tắc mới bằng mã code để dẫn dắt sự dịch chuyển của dòng vốn từ các "hộp đen" tập trung sang một hệ thống phi tập trung minh bạch và hiệu quả hơn.

Đọc thêm: Đừng vội cài Clawdbot, trừ khi hiểu những rủi ro đi kèm

Jeff Yan Hyperliquid: Xuất phát điểm từ những con số

Jeff Yan sinh trưởng tại Palo Alto, California, tâm điểm của Thung lũng Silicon. Trong một môi trường mà công nghệ không chỉ là công cụ mà còn là hơi thở, Jeff sớm tiếp cận với tư duy giải quyết vấn đề bằng mã nguồn.

Khác với những đứa trẻ cùng trang lứa thường bị thu hút bởi các ứng dụng bề nổi, Jeff tập trung vào cấu trúc bên dưới. Với ông, code là ngôn ngữ logic nhất để mô hình hóa thế giới. Chính sự định hướng này đã tạo nên một "bản sắc" builder rất riêng: ưu tiên hiệu suất thực tế hơn là những lời hứa hẹn về marketing.

Trước khi trở thành một tên tuổi trong ngành crypto, Jeff Yan đã là một gương mặt nổi bật trong cộng đồng toán học. Từng đạt huy chương tại kỳ thi Toán học Hoa Kỳ (USAMO), Jeff sở hữu khả năng tư duy định lượng ở mức độ thượng thừa.

Việc theo học chuyên ngành Khoa học Máy tính và Toán học tại Đại học Harvard không chỉ bổ sung kiến thức hàn lâm, mà còn giúp ông rèn luyện cách nhìn nhận thị trường tài chính dưới dạng các biến số động. Thay vì nhìn biểu đồ nến với những cảm xúc sợ hãi hay hưng phấn, Jeff nhìn thấy các tham số về độ trễ, thanh khoản và hiệu suất khớp lệnh.

Đọc thêm: Cách World Liberty Financial (WLFI) trở thành “sân sau” crypto của Trump

Jeff Yan: Từ Wall Street đến thị trường Crypto

HFT: Jeff Yan và cuộc đua của những nano-giây

Trước khi dấn thân vào thị trường tiền mã hóa, Jeff Yan đã có thời gian làm việc tại Hudson River Trading (HRT), một trong những định chế giao dịch tần suất cao (HFT) hàng đầu thế giới. Tại Wall Street, HRT không chỉ là một công ty tài chính; đó là một "lò luyện" về công nghệ, nơi thành bại được quyết định bởi những nano-giây (một phần tỷ giây).

Quá trình làm việc tại HRT đã giúp Jeff hiểu sâu sắc về cách dòng chảy thanh khoản vận hành ở cấp độ vi mô nhất. Ông nhận ra rằng, bản chất của thị trường tài chính hiện đại là một cuộc chơi của hiệu suất và khả năng khớp lệnh.

Tuy nhiên, Wall Street cũng để lại trong ông một nỗi băn khoăn lớn: sự thiếu minh bạch. Các hệ thống tài chính truyền thống dù cực kỳ nhanh nhưng lại là những "khu vườn đóng", nơi quyền truy cập và dữ liệu thực tế chỉ dành cho một nhóm nhỏ đặc quyền. Đây chính là hạt giống đầu tiên cho tham vọng mang công nghệ giao dịch chuyên nghiệp vào một thế giới mở và phi tập trung.

Triết lý "Anti-SBF" và sự trung lập tuyệt đối

Năm 2022, sự sụp đổ của đế chế FTX đã tạo ra một cú sốc lớn cho toàn bộ ngành Crypto, nhưng với Jeff Yan, đó là một "điểm gãy" của niềm tin mang tính hệ thống.

Quan sát sự việc dưới nhãn quan của một kỹ sư, Jeff nhận ra lỗ hổng của FTX hay các sàn tập trung (CEX) nói chung không nằm ở công nghệ khớp lệnh. Vấn đề cốt lõi nằm ở mô hình "Hộp đen" (Opaque). Khi người dùng nộp tiền vào sàn, họ hoàn toàn mất quyền kiểm soát và phải đặt niềm tin vào sự chính trực của những người điều hành. Và như lịch sử đã chứng minh, khi lòng tham vượt qua sự kiểm soát, những "hộp đen" này sẽ trở thành nơi che giấu cho các hành vi gian lận.

Thay vì chọn cách tiếp cận truyền thống là xây dựng một sàn giao dịch có uy tín hơn, Jeff Yan chọn một con đường cực đoan nhưng bền vững: Loại bỏ hoàn toàn yếu tố con người ra khỏi hệ thống quản trị tài sản.

Ông theo đuổi triết lý xây dựng một nền tảng "Credibility Neutral" (Trung lập tuyệt đối). Trong tư duy của Jeff, một hệ thống tài chính thực thụ phải là nơi mà người dùng không cần phải "tin" vào bất kỳ ai, kể cả đội ngũ sáng lập. Sự minh bạch phải được thực thi bằng mã code trên blockchain, nơi mọi lệnh giao dịch, mọi khoản ký quỹ và mọi dòng tiền đều có thể kiểm chứng được trong thời gian thực.

Quyết định rời bỏ mô hình truyền thống để xây dựng Hyperliquid chính là câu trả lời của Jeff cho những sai lầm của thế hệ trước. Nếu Sam Bankman-Fried đại diện cho sự hào nhoáng nhưng mờ ám, thì Jeff Yan chọn đứng ở phía đối diện: Trầm lặng nhưng minh bạch tuyệt đối.

Hyperliquid: "Sự nổi loạn" mang tư duy định lượng của Jeff Yan

Lựa chọn Layer 1 riêng biệt: Khi hiệu suất là ưu tiên tối thượng

Trong bối cảnh hầu hết các dự án DeFi chọn xây dựng trên các hệ sinh thái có sẵn như Ethereum hay Arbitrum để tận dụng tính bảo mật và cộng đồng, Jeff Yan lại chọn con đường khắc nghiệt hơn: Tự xây dựng một Layer 1 riêng biệt.

Lý do đằng sau quyết định này hoàn toàn thực dụng. Với một chuyên gia về giao dịch tần suất cao, Jeff hiểu rằng để vận hành một sàn phái sinh dựa trên mô hình order-book với tốc độ tiệm cận các sàn tập trung, ông không thể chấp nhận sự tắc nghẽn hay độ trễ của các chain đa năng.

Bằng cách tự phát triển Hyperliquid L1 trên nền tảng tối ưu hóa sâu từ Tendermint, Jeff đã tạo ra một "đường băng" riêng biệt, nơi mọi lệnh giao dịch được xử lý với độ trễ thấp nhất có thể. Đây không phải là sự bành trướng về công nghệ, mà là một phép tính logic để đưa trải nghiệm on-chain thực sự đối đầu sòng phẳng với CEX.

Mô hình không gọi vốn của Hyperliquid

Một trong những điểm gây chấn động nhất trong chiến lược của Hyperliquid chính là mô hình không gọi vốn. Trong một thị trường mà dòng vốn từ các quỹ lớn thường được coi là bảo chứng cho sự thành công, Jeff Yan lại coi đó là một rào cản đối với sự công bằng.

Kiên định với việc tự thân vận hành, Jeff giúp Hyperliquid thoát khỏi áp lực phải tạo thanh khoản sớm cho các nhà đầu tư vòng đầu, những người thường nắm giữ vị thế giá rẻ và có xu hướng xả hàng lên người dùng phổ thông.

Chiến lược này không chỉ giữ cho cấu trúc vốn của dự án "sạch" mà còn tạo nên một sức hút kỳ lạ: Người dùng tìm đến Hyperliquid vì biết rằng họ đang tham gia vào một cuộc chơi mà ở đó, không ai có lợi thế ngầm về giá vốn.

Sự chính trực mã hóa vào Code

Với Jeff Yan, sự chính trực không nằm ở những bài phát biểu truyền cảm hứng, mà phải được thực thi bằng hợp đồng thông minh. Triết lý "No insiders, no fees to dev team" (Không nội gián, không trích phí cho đội ngũ phát triển) đã trở thành một tiêu chuẩn mới cho sự minh bạch.

Tại Hyperliquid, các luồng phí giao dịch được thiết kế để quay vòng phục vụ cho chính hệ sinh thái và người dùng, thay vì chảy vào túi của một nhóm nhỏ sáng lập. Jeff tin rằng một nền tảng tài chính trung lập chỉ có thể tồn tại khi niềm tin được đặt vào các quy tắc code bất biến, nơi mà ngay cả những người tạo ra hệ thống cũng không thể can thiệp hay trục lợi từ các đặc quyền.

Sản phẩm là marketing: Thu hút dòng tiền thông minh

Thay vì chi trả hàng triệu USD cho các chiến dịch quảng cáo rầm rộ hay thuê dàn KOLs hùng hậu, Jeff Yan tập trung toàn bộ nguồn lực vào trải nghiệm sản phẩm. UI/UX của Hyperliquid được tinh chỉnh tối giản, mượt mà như các sàn CEX hàng đầu, kết hợp với hạ tầng có độ trễ cực thấp.

Chiến lược này đã tạo ra hiệu ứng "vết dầu loang". Hyperliquid không thu hút đám đông bằng những lời hứa hẹn ảo, mà bằng chính hiệu suất thực tế.

Điều này đã kéo theo sự tham gia của các whale và các Nhà tạo lập thị trường chuyên nghiệp, những nhóm người dùng vốn chỉ quan tâm đến hiệu quả thực thi hơn là những câu chuyện kể. Khi thanh khoản từ các "tay chơi" lớn đổ về, hệ sinh thái tự động tăng trưởng một cách bền vững mà không cần đến sự thúc đẩy của hype.

HYPE token và mô hình sở hữu cộng đồng thực thụ

Sự kiện phân phối HYPE token là một phần trong kế hoạch "trả lại quyền lực" của Jeff Yan. Khác với các mô hình "low float, high FDV" (lưu thông thấp, định giá cao), HYPE được trao cho cộng đồng dựa trên sự đóng góp và sử dụng thực tế thông qua hệ thống tích điểm kéo dài.

Sự kiện airdrop không chỉ đơn thuần là việc phân phát tiền thưởng, mà là quá trình chuyển giao quyền sở hữu. Jeff đã thành công trong việc biến người dùng từ những khách hàng thuần túy trở thành những người có tiếng nói trực tiếp vào sự phát triển của giao thức. Đối với ông, một hệ thống tài chính bền vững nhất phải là một hệ thống được sở hữu bởi chính những người đang vận hành và sử dụng nó.

Jeff Yan: Sự chính trực trở thành lợi thế cạnh tranh

Trong một thị trường nơi ranh giới giữa vai trò nhà sáng lập và một KOL thường trở nên mờ nhạt, Jeff Yan lựa chọn một hướng đi khác biệt với lối sống kín tiếng. Thay vì xuất hiện tần suất cao tại các hội nghị hay thực hiện những chiến dịch truyền thông rầm rộ, sự hiện diện của ông chủ yếu tập trung vào công việc kỹ thuật, thể hiện qua những dòng code và các cuộc thảo luận chuyên môn về sản phẩm.

Đối với Yan, việc xây dựng nền tảng không nhằm mục đích tạo ra một "kỳ lân" công nghệ để nhanh chóng thoái vốn, mà là nỗ lực giải quyết bài toán mang tính cấu trúc của tài chính toàn cầu: giảm thiểu yếu tố niềm tin làm biến số rủi ro trong giao dịch.

Triết lý này ưu tiên việc tạo ra giá trị thực tiễn cho người dùng cuối hơn là tập trung làm hài lòng các cổ đông ngắn hạn, như ông từng chia sẻ: "Sự tiến bộ thực sự là khi người dùng nhận được giá trị thực chứ không phải là một nhóm các nhà đầu tư."

Cách tiếp cận của Jeff Yan phản ánh quan điểm rằng giữa những biến động của thị trường, sự chính trực và minh bạch có thể đóng vai trò là cơ chế phòng thủ bền vững cho một dự án kỹ thuật, chứng minh rằng một sản phẩm hoạt động hiệu quả với cấu trúc phân phối công bằng có thể tồn tại mà không nhất thiết phải phụ thuộc vào sự hậu thuẫn lớn từ các quỹ đầu tư hay sự cường điệu của marketing.

Hành trình của ông mang dáng dấp của một "kiến trúc sư" hệ thống, người sử dụng tư duy toán học và mã nguồn để thiết lập các tiêu chuẩn vận hành mới, cho thấy rằng các giá trị nguyên bản vẫn có thể trở thành một lợi thế cạnh tranh thực tế trong dài hạn.