2026: Crypto ở đầu chu kỳ hay cuối nhịp hồi?

Vì sao crypto yếu dù các yếu tố dài hạn vẫn bullish?

Nhiều nhà đầu tư đang cảm thấy khó hiểu: ETF đã ra đời, mức độ chấp nhận crypto ngày càng rộng, dòng vốn tổ chức xuất hiện ngày một rõ nhưng giá lại không tăng tương xứng. Điểm mấu chốt ở đây là vấn đề không nằm ở bản thân crypto, mà nằm ở môi trường thanh khoản vĩ mô đang đi ngược lại kỳ vọng của thị trường.

Trong nửa cuối năm 2025, phần lớn thị trường tin rằng chính sách tiền tệ sẽ sớm nới lỏng: lãi suất giảm, QT kết thúc, đồng USD yếu đi. Nhưng trên thực tế, lượng USD lưu thông trong hệ thống lại bị hút bớt trong ngắn hạn. Thị trường repo vẫn căng thẳng, trong khi các hoạt động tài khóa của chính phủ Mỹ tiếp tục rút tiền ra khỏi hệ thống, khiến điều kiện tài chính thực tế chặt chẽ hơn những gì nhiều người cảm nhận.

Dấu hiệu rõ nhất đến từ repo market, nơi các tổ chức tài chính vay mượn USD ngắn hạn. Cuối năm 2025, chi phí repo tăng mạnh từ khoảng 3.1% lên 4.2%, trong khi lãi suất điều hành chỉ ở mức 3.75%. Việc repo rate cao hơn lãi suất của Fed khoảng 45-55 điểm cơ bản cho thấy hệ thống đang thiếu USD ngắn hạn. Khi điều này xảy ra, các ngân hàng buộc phải giữ tiền mặt nhiều hơn và giảm nắm giữ tài sản rủi ro, thay vì bơm vốn ra thị trường.

Đọc thêm: Bitcoin vượt 92,000 USD, vàng lập đỉnh mới sau tin chủ tịch Fed bị điều tra?

Bên cạnh đó, yếu tố tài khóa cũng tạo áp lực không nhỏ. Dữ liệu từ FRED cho thấy tài khoản của Bộ Tài chính Mỹ tại Fed (TGA) đã được tăng mạnh trong nửa cuối năm 2025. Đến cuối năm, số dư TGA đạt khoảng 837 tỷ USD, tăng hơn 500 tỷ USD so với giữa năm.

Để làm được điều này, chính phủ Mỹ phát hành thêm trái phiếu, và số tiền mua trái phiếu đó bị rút trực tiếp khỏi hệ thống ngân hàng, khiến lượng tiền lưu thông trong nền kinh tế giảm đi, dù Fed đã dừng QT.

Trong bối cảnh như vậy, Bitcoin thường phản ứng sớm hơn các tài sản khác. Lịch sử cho thấy giá Bitcoin có mối liên hệ chặt chẽ với lượng thanh khoản USD, thậm chí còn rõ hơn so với việc nhìn vào lãi suất.

Vì là tài sản có mức biến động cao, Bitcoin thường giảm trước khi thị trường chung xấu đi, và cũng hồi phục sớm khi thanh khoản quay lại. Do đó, việc crypto hiện tại đi ngang hoặc yếu không có nghĩa là câu chuyện dài hạn đã sai, mà là thanh khoản chưa cho phép giá bứt phá.

“Bitcoin đi theo thanh khoản” còn đúng không?

Thanh khoản vẫn là biến số quan trọng nhất chi phối Bitcoin, nhưng thị trường đang đánh giá sai hai yếu tố then chốt: thời điểm và mức độ của thanh khoản. Nhiều nhà đầu tư đúng về hướng đi dài hạn, nhưng lại kỳ vọng phản ứng của giá diễn ra quá sớm, trong khi hệ thống tài chính luôn vận hành với độ trễ.

Một insight quan trọng được nhấn mạnh là độ trễ khoảng 2-3 tháng giữa các cú xoay trục lớn của thanh khoản và phản ứng của giá Bitcoin. Nếu dữ liệu cho thấy thanh khoản của Mỹ thực sự tạo đáy vào giữa tháng 11/2025, thì khung thời gian hợp lý để quan sát phản ứng của Bitcoin sẽ rơi vào tháng 2/2026, chứ không phải ngay lập tức. Điều này giúp giải thích vì sao giá vẫn ì ạch dù quyết định về nới lỏng đã xuất hiện.

Chính vấn đề timing này dẫn tới sự phân hóa giữa hai trường phái vĩ mô lớn. Một bên, đại diện bởi Raoul Pal, cho rằng việc QT kết thúc, các dòng tiền tài khóa, khả năng điều chỉnh eSLR và xu hướng USD suy yếu đã đủ để tạo nền hỗ trợ cho tài sản rủi ro, ngay cả khi chưa có một chương trình QE chính thức. Theo góc nhìn này, thị trường đang đánh giá thấp các hình thức bơm thanh khoản đang âm thầm phát huy tác dụng.

Ngược lại, trường phái thận trọng hơn, tiêu biểu là Michael Howell, cho rằng những yếu tố trên chưa đủ mạnh để tạo ra một chu kỳ tăng bền vững. Khi repo market vẫn căng thẳng, dự trữ ngân hàng còn mỏng và áp lực tái cấp vốn của chính phủ Mỹ vẫn lớn, hệ thống vẫn thiếu một cú bơm thanh khoản thực sự. Theo quan điểm này, Bitcoin và tài sản rủi ro chỉ có thể bước vào pha tăng rõ ràng khi xuất hiện QE thật hoặc một can thiệp mạnh tay hơn từ Fed, thường chỉ xảy ra khi có sự cố trong hệ thống.

Điểm quan trọng là không bên nào phủ nhận vai trò của thanh khoản. Sự khác biệt nằm ở câu hỏi rằng liệu những gì đang diễn ra đã đủ để kích hoạt chu kỳ mới hay chưa. Vì thế ta không thể đưa ra câu trả lời tuyệt đối, mà cần hiểu rằng đây là giai đoạn kiểm tra độ đủ của thanh khoản, nơi việc kiên nhẫn với thời gian quan trọng không kém việc hiểu đúng về thesis đầu tư của năm nay.

Nhà đầu tư crypto nên làm gì trong năm 2026?

Các thảo luận gần đây trong cộng đồng crypto cho thấy một điểm chung khá rõ: thanh khoản nhiều khả năng sẽ quay lại theo từng giai đoạn trong năm 2026, thay vì bùng nổ ngay lập tức. Phần lớn các quan điểm đều nghiêng về mốc Q1-Q2/2026, khi các yếu tố vĩ mô và quy định bắt đầu đồng bộ hơn. Điều này hàm ý rằng giai đoạn hiện tại không phải là thời điểm để tối đa hóa rủi ro, mà là lúc chuẩn bị vị thế và chiến lược.

Đọc thêm: 2026: Top dự án có khả năng bùng nổ airdrop

Nhìn về dài hạn, bức tranh vĩ mô tương đối rõ ràng. Các chính phủ, đặc biệt là Mỹ, đang phải đối mặt với thâm hụt ngân sách kéo dài, nợ công gia tăng nhanh và áp lực đáo hạn trái phiếu ngày càng lớn. Tính đến năm 2025, chi phí trả lãi hàng năm đã tiệm cận 1 nghìn tỷ USD, và trong các kịch bản không có điều chỉnh mang tính cấu trúc, tổng nợ có thể tăng lên tới 150 nghìn tỷ USD vào năm 2055.

Trong một bối cảnh như vậy, việc hệ thống tài chính phải tiếp tục mở rộng thanh khoản để duy trì ổn định gần như là điều khó tránh khỏi. Điều này tạo ra môi trường thuận lợi cho các tài sản có nguồn cung giới hạn và không phụ thuộc vào tiền pháp định. Bitcoin, với đặc tính khan hiếm và độc lập khỏi chính sách tài khóa và tiền tệ, vì thế tiếp tục được xem là một trong những công cụ phản ánh rõ nhất xu hướng mất giá của tiền tệ trong dài hạn. Do đó, xét trên góc độ cấu trúc, luận điểm đầu tư dài hạn đối với Bitcoin nhìn chung vẫn giữ được tính hợp lý.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, đây không phải là giai đoạn để lao vào rủi ro một cách mù quáng. Thị trường vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn mang tính cấu trúc: hệ thống vay mượn ngắn hạn chưa thực sự ổn định, rủi ro đảo chiều của dòng vốn vay bằng đồng Yên vẫn hiện hữu, dòng tiền vào các lĩnh vực như AI và công nghệ còn mong manh, trong khi chính sách kinh tế ngày càng ưu tiên ổn định đời sống và kiểm soát lạm phát hơn là hỗ trợ giá tài sản.

Theo Julio Moreno từ CryptoQuant, nhiều chỉ báo cốt lõi đã chuyển sang trạng thái bearish từ tháng 11/2025, bao gồm nhu cầu thị trường, lợi nhuận nhà đầu tư và đặc biệt là thanh khoản. Việc Bitcoin rơi xuống dưới đường trung bình động một năm, một tín hiệu thường gắn với các pha thị trường giá xuống trong quá khứ, cho thấy áp lực vĩ mô và thanh khoản đang thực sự tác động lên cấu trúc giá, thay vì chỉ là biến động ngắn hạn.

Ở cấp độ vĩ mô rộng hơn, các yếu tố như chính sách thuế quan mang tính bảo hộ, lạm phát dai dẳng, lãi suất duy trì ở mức cao hơn kỳ vọng và nguy cơ tăng trưởng toàn cầu chậm lại đều có điểm chung là làm suy giảm khẩu vị rủi ro. Trong bối cảnh crypto ngày càng vận động như một tài sản rủi ro, mức độ nhạy cảm với các cú sốc vĩ mô đã tăng lên rõ rệt. Thực tế năm 2025 cho thấy khi thanh khoản bị siết và tâm lý phòng thủ chiếm ưu thế, crypto không còn đóng vai trò “nơi trú ẩn”, mà thường bị bán ra cùng với cổ phiếu và các tài sản rủi ro khác.

Ngay cả trong các kịch bản mà thanh khoản cải thiện dần trong năm 2026, nhiều chuyên gia cho rằng dòng tiền sẽ quay lại theo từng lớp, bắt đầu từ các tài sản phòng thủ hơn trước khi lan sang các phân khúc beta cao. Như CryptoQuant chỉ ra, các chu kỳ điều chỉnh hiện tại có thể sâu nhưng ít mang tính “sụp đổ hệ thống” hơn so với các chu kỳ trước, song điều đó không đồng nghĩa với việc thị trường sẽ phục hồi nhanh hoặc tuyến tính.

Vì vậy, với nhà đầu tư bán chuyên, chiến lược hợp lý trong giai đoạn này không phải là cố gắng bắt đáy hay chạy theo các nhịp hồi ngắn hạn, mà là giữ góc nhìn dài hạn tích cực đi kèm với sự kiên nhẫn trong ngắn hạn. Khi dòng tiền lớn chưa thực sự quay trở lại và các tín hiệu thanh khoản chưa đồng thuận, việc quản trị rủi ro và chờ đợi xác nhận vẫn quan trọng hơn kỳ vọng lợi nhuận nhanh.