HomecaretDành Cho Người Mới

AMM là gì? Tổng quan về cơ chế AMM

Đăng bởi Khang Ky vào 20 tháng 9 2020

Sàn DEX chắc không còn xa lạ với anh em nữa. Và một trong những yếu tố chính làm nên sự bùng nổ của các sàn chính là việc sử dụng cơ chế AMM. Ở bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau phân tích để hiểu thêm về AMM nhé.

  • Ở Order book, trader giao dịch với trader.
  • Ở AMM, trader giao dịch với smart contract.

AMM là gì?

AMM (Automated market maker) là phương thức giao dịch sử dụng thuật toán để tính toán giá token ngay tại thời điểm mua.

Cơ chế AMM không có khái niệm người bán, thay vào đó, smart contract sẽ đóng vai trò là trung gian, người bán bỏ tài sản vào một nơi gọi là liquidity pool, sau đó người mua sẽ swap tài sản họ đang có với tài sản trong pool thông qua smart contract.

AMM thường gặp ở các sản phẩm DEX (Decentralized exchanges) như: Uniswap, Bancor, Mooniswap… Tuy ở các sàn, cơ chế AMM có thay đổi đôi chút để thu hút người dùng, nhưng nhìn chung thì khá giống nhau.

Quá trình phát triển của AMM

  • Một trong những sàn đưa AMM lên đỉnh cao chính là Uniswap với các hidden gem x10; x100. Tuy nhiên, Kyber Network (2018) và Bancor (2017) mới là những người đầu tiên áp dụng AMM. Khác với Uniswap, ở Kyber Network, đây là mô hình AMM tập trung (centralized), nên chỉ có team và Market maker mới có quyền kiểm soát pool, không ai được đóng góp vào pool.
  • Tháng 11/2019, Uniswap chính thức sử dụng cơ chế AMM phi tập trung (decentralized), cho phép bất kì ai cũng có thể đóng góp vào pool làm tăng tính thanh khoản. Sau đó, những người đóng góp vào pool (providers) cũng được hưởng một phần phí giao dịch khi có giao dịch trên Uniswap được thực hiện.
  • Nếu trên Uniswap, bạn chỉ có thể đưa ETH kèm 1 token khác vào 1 pool, thì Balancer có một sự cải tiến đáng kể: Cho phép người dùng có thể thêm tận 8 token khác nhau giúp việc swap được thuận tiện hơn. Ngoài ra, ở Balancer, providers còn được tùy chỉnh tỉ lệ các token đưa vào pool trong 1 lần chuyển.

Ví dụ, trên Uniswap, nếu bạn muốn lấy Hakka nhưng có Usdt, bạn phải swap 2 lần: Lần 1 USDT -> ETH, lần 2 ETH -> Hakka, như vậy, tổng phí sẽ tốn gấp đôi, việc này sẽ không xảy ra ở Balancer. Còn khi muốn góp vào Uniswap pool, ở Uniswap, bạn phải chuẩn bị token và ETH tỉ lệ 1:1 mới được góp, ở Balancer, tỉ lệ các token như thế nào cũng được.

  • Liquidity pool ở Curve chỉ cho phép đóng góp stable coin, điều này làm giảm trượt giá khi giao dịch. Việc sử dụng stable coin nhằm giữ giá tài sản cũng có thể thấy trong một vài pool khác không chỉ riêng trên DEX, Hakka pool 1 là một ví dụ.
Một vài thông tin cơ bản của các sàn DEX sử dụng AMM

Uniswap V2 hiện nay có thể được xem là mô hình cơ bản nhất cho mọi AMM, vậy mô hình hoạt động của nó như thế nào? Liệu có những tiềm năng và cơ hội đầu tư gì ở dự án này, anh em có thể tham khảo bài viết sau: Phân tích mô hình Uniswap V2 - Nền tảng của các AMM

Lợi ích của AMM

  • Trượt giá thấp (đối với các token thanh khoản kém).
  • Độ trễ của giao dịch được tính bằng mili giây thay vì giây.
  • Các thị trường phát triển có tính thanh khoản cao.
  • Giảm thiểu thao túng thị trường, rửa tiền.
  • Tạo thu nhập thụ động cho Liquidity providers.

Hạn chế của AMM

  • Dường như quá dễ để có thể tạo pool trên các sàn AMM, đặc biệt là Uniswap nên hiện nay, có rất nhiều scam token trên thị trường, tất cả đều giống từ logo đến tên token. Do đó, cái để phân biệt real và fake token chính là smart contract, và đối với người dùng mới, rất dễ bị nhầm lẫn dẫn đến mất tiền vì gửi tiền vào sai smart contract.
  • Không thể treo lệnh bán giá cao hoặc mua giá thấp trong tương lai cho người dùng không có thời gian canh giá.
  • Impermanent loss: Đây có thể hiểu đơn giản là tổn thất có thể xảy ra khi so sánh giữa việc bạn hold token trên wallet và đóng góp vào pool. Đây là lý do Hakka pool 1 sử dụng stable coin như mình đã nói phía trên.
  • Phí để trả cho providers tùy thuộc vào pool, pool càng lớn thì phí càng rẻ.
So sánh profit giữa việc HODL $LINK và đưa $LINK vào Liquidity pool

Các Liquidity Pool thường gặp

  • Fed price reserves: Hiểu nôm na là sẽ tham chiếu với giá bên ngoài, khi token trong pool không được update hoặc cơ chế imbalance được trigger, các giao dịch sẽ tự động dừng lại.
  • Automated price reserves: Liquidity pool sẽ được tạo kèm theo các thuật toán để điều chỉnh giá, cách làm này sẽ cải thiện hơn Fed price reserves ở điểm không cần so sánh với giá bên ngoài, đây là cách Uniswap và Balancer đang làm.
  • Bridge reserves: Cách làm này là tập hợp thanh khoản của các nguồn on-chain khác như 0x và Uniswap. Các giao dịch đến từ các nguồn này sẽ không mất phí giao dịch.

Đọc thêm: Những rủi ro cần biết khi muốn trở thành LP của các AMM

Khi trở thành Provider, bạn nhận được gì?

Thông thường, providers sẽ nhận được phần thưởng là phí giao dịch. Cụ thể, Ở Uniswap, 0.3% phí giao dịch sẽ chia đều cho các thành viên đóng góp vào pool được giao dịch, hay ở Curve là 0.04%.

Tuy nhiên, bên cạnh phí giao dịch, một số sàn sẽ áp dụng thêm tặng native token như BAL (Balancer), Sushi (Sushiswap). Cách này sẽ giúp thu hút người dùng đóng góp vào pool, vì nếu sàn phát triển mạnh, token có thêm nhiều incentives thì profit sẽ tăng lên rất nhiều.

Ví dụ: Sushi đã x2.5 khi được list sàn Binance.

Tương lai của cơ chế AMM

Trước đây, mọi người đều sử dụng Order book giao dịch, nhưng nhược điểm của Order book là đối với những token có market cap quá bé, giá bid và ask sẽ chênh nhau rất nhiều, dẫn đến thanh khoản kém nếu đặt mức giá không ai muốn bán/mua. AMM ra đời nhằm khắc phục vấn đề này, giá sẽ được tính toán sẵn và mọi người có thể swap cực nhanh.

Nhìn chung, đây gần như sẽ là điều cần thiết cho các sàn hiện đại. Tuy nhiên, hiện nay chỉ mới có các sàn trên nền tảng Ethereum blockchain nổi tiếng với AMM và các sàn này đang gặp rất nhiều nhược điểm về phí cũng như thời gian giao dịch. Bên cạnh đó, đảm bảo được giá trị tài sản của providers cũng là mối quan tâm hàng đầu. Và đây sẽ là một trong các cải tiến tương lai của AMM.

Hiện nay các dự án theo cơ chế AMM ngày càng nhiều và họ đều những chiến lược riêng để nâng cao giá trị của mình, vậy liệu ai sẽ là người chiến thắng? Anh em có thể tìm câu trả lời ở bài viết sau: So sánh & phân tích các AMM hàng đầu trên các Blockchain, đâu là kẻ chiến thắng?

#AMM

Bạn là người mới, muốn học đầu tư Crypto từ đầu để có kiến thức nền tảng?

Học tại đây

Khang Ky

The more knowledge you have, the more you’re free to rely on your instincts.

back to top