Tổng hợp các dự án cross-chain 2022
![Avatar](/_next/image?url=https%3A%2F%2Ffiles.amberblocks.com%2Fuserdata%2Fusrod8j5tjbkjto81zabc1pp99efrfy0%2Fprofile-pictures%2Ffa2gff1onh9deihuommd9zrwro7vkztv%2F2023-12-10%252007.48.51.jpg&w=3840&q=20)
![thumbnail](https://inventory.coin98.com/images/mapping-01-DzREIRtrKyPEWYx7.png)
Kiến thức trọng tâm:
- Cross-chain bridge là giải pháp giúp luân chuyển giá trị giữa các blockchain trong bối cảnh ngày càng nhiều chain xuất hiện
- Tác giả liệt kê những dự án cross-chain từ giải pháp nền tảng cho đến các ứng dụng được phát triển bên trên.
Với việc ngày càng có nhiều blockchain layer 1 và layer 2, nhu cầu kết nối giữa các chain cũng ngày một tăng. Tương tự việc giao thương xuất hiện để vận chuyển hàng hóa giữa các quốc gia, Cross-chain bridge được phát triển để luân chuyển giá trị giữa các blockchain.
Cross-chain bridge là hệ thống truyền thông tin giữa hai hoặc nhiều blockchains. Ứng dụng của Cross-Chain bridge không chỉ dừng lại ở việc chuyển token qua lại giữa các blockchain khác nhau mà còn để phát triển nhiều lớp ứng dụng trong tương lai như Cross-Chain DEX, Cross-Chain Lending...
Dưới đây là những dự án liên quan đến mảng Cross-chain bao gồm các dự án hạ tầng và các ứng dụng được phát triển bên trên.
![hệ sinh thái cross chain](https://inventory.coin98.com/images/cross-chain-ecosystem-rQx238gVmQonmyAm.png)
Trước khi xem tiếp, bạn đọc nên tham khảo bài viết sau để hiểu hơn về mảng Cross-chain.
Tham khảo thêm: Cross-Chain Bridge: Ngành "Giao thông vận tải" tiếp theo trong làn sóng Multi-chain
Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích liệt kê các dự án đang phát triển xoay quanh mảng Cross-chain. Các dự án dưới đây đều đã có bài viết cung cấp thông tin trên coin98.net, nếu cần tìm hiểu thêm về dự án đó, bạn có thể search trên website nhé!
Dự án hạ tầng liên quan đến Cross-chain
![hạ tầng cross chain](https://inventory.coin98.com/images/mapping-infrastructure-vlpjO6HhBmDQ05Rl.png)
Cosmos ($ATOM)
Cosmos ($ATOM) hay Cosmos Network, là blockchain nền tảng với cơ chế đồng thuận Tendermint. Khác với cách suy nghĩ thông thường như Solana, Terra, Binance Smart Chain,... đó là blockchain nền tảng sẽ có các ứng dụng được xây ở trên, thì Cosmos có thể xem như "Layer 0", ở trên sẽ là rất nhiều Layer 1.
Tầm nhìn của dự án là “Internet of Blockchains” tạo ra một thế giới mà các Layer 1 liên kết với nhau thông qua cầu nối có tên là IBC (Internet Blockchain Communication).
Polkadot ($DOT)
Polkadot ($DOT) là nền tảng blockchain, hay cụ thể là một công nghệ đa chuỗi (multi-chain), không đồng nhất và có khả năng mở rộng cao. Polkadot cho phép các blockchain kết nối với nhau để chia sẻ dữ liệu và tạo thành một mạng lưới phi tập trung.
Ren Protocol ($REN)
Ren Protocol ($REN) là giao thức mở cho phép chuyển giao tiền điện tử giữa các blockchain một cách riêng tư mà không cần sự cho phép. Sản phẩm cốt lõi của Ren là RenVM, mang lại khả năng tương tác với tài chính phi tập trung (DeFi).
Zeta chain
Zeta chain là blockchain hỗ trợ smart contract platform được phát triển để phục vụ khả năng tương tác giữa các blockchain layer
Celer Network ($CELR)
Celer Network ($CELR) là protocol kết nối các blockchain cho phép người dùng sử dụng các dapps trên nhiều chain với trải nghiệm “một-chạm”
LayerZero
LayerZero cung cấp giải pháp truyền thông tin giữa các nền tảng smart contract (generic cross-chain messaging protocol). Giải pháp này chủ yếu nhắm vào các DApp phát triển theo hướng Cross-chain DApp, giúp chúng giải quyết vấn đề trao đổi thông tin giữa các blockchain này một cách hiệu quả.
Axelar Network ($AXL)
Axelar Network ($AXL) là nền tảng scalable cross-chain communication, cung cấp giải pháp đa chuỗi, giúp kết nối các hệ sinh thái và cho phép các dApp trên blockchain dễ dàng trao đổi.
Chainlink ($LINK)
Chainlink ($LINK) là cầu nối chuyển tiếp thông tin, dữ liệu từ thế giới thực vào blockchain và ngược lại.
Composable Finance ($LAYR)
Composable Finance ($LAYR) là giải pháp cầu nối Cross-chain được xây dựng nhằm giải quyết thực trạng phân mảnh giữa các lớp giao thức trong một blockchain cũng như giữa các blockchain với nhau.
Composable xây dựng cơ sở hạ tầng cho phép các nhà phát triển dApp có thể triển khai ứng dụng trên đồng thời nhiều blockchain Layer 1 lẫn trên các Layer 2 của chúng, từ đó thúc đẩy khả năng tương tác giữa nhiều chain và gia tăng hiệu quả sử dụng vốn.
Router Protocol ($ROUTE)
Router Protocol ($ROUTE) là hạ tầng phục vụ việc tương tác giữa các blockchain.
Socket
Socket là lớp ở giữa app và blockchain cho phép các protocol/ app kết nối thanh khoản và dữ liệu ở các chain.
Nomad
Nomad là Generic Messaging Protocol. Nomad cho phép các dapp trên các hệ sinh thái khác nhau có thể tương tác với nhau thông qua hệ thống tuyền và nhận tin nhắn của Nomad.
Polymer Labs
Polymer là dự án tập trung vào việc phát triển giải pháp tương tác Inter Blockchain Communication (IBC) tới các chain.
Keep Network ($KEEP)
Keep Network là dự án blockchain đóng vai trò là Protocol kết nối với các dữ liệu riêng tư. Keep Network là cầu nối trung gian giữa blockchain công khai và các dữ liệu cá nhân, giúp các hợp đồng thông minh khai thác toàn bộ chức năng lợi thế ứng dụng của công nghệ blockchain mà không làm ảnh hưởng tới sự minh bạch hay là tin cậy của nó.
Dự án Keep Network là tầng lớp ở giữa mang tính riêng tư bảo mật và nó sẽ giúp cho các dữ liệu cá nhân ở đó được lưu trữ off-chain.
Biconomy ($BICO)
Biconomy ($BICO) là giải pháp cơ sở hạ tầng đa chuỗi (multi-chain infrastructure) giúp đơn giản hóa quá trình giao dịch. Dự án hoạt động như một Relayer Protocol, giúp nhà phát triển có thể dễ dàng “Plug & Play”
Orbit Chain ($ORC)
Orbit Chain là framework để phát triển các mạng lưới blockchain hỗ trợ cross-chain.
ChainSafe
ChainSafe là dự án R&D tập trung vào việc phát triển các blockchain hỗ trợ multi-chain.
Poly Network
Poly Network là cross-chain protocol tập trưng và việc phát triển hạ tầng web 3 và đẩy mạnh tính tương tác của blockchain.
Teleport Network ($TELE)
Teleport Network cung cấp hạ tầng và framework cho cross-chain.
Cross-chain apps
Ta phân loại Cross-chain apps thành 4 mục chính dựa theo thiết kế được tập trung nhiều nhất hiện nay:
- Liquidity Network Bridge (Hỗ trợ pool thanh khoản)
- Lock, Mint & Burn Bridge (Khóa token ở đầu này và mint token ở đầu kia)
- Aggregator (Tổng hợp các bridge trên để tìm đầu ra tốt nhất cho người dùng)
- Other
Dự án Liquidity Network Bridge
![liquidity cross chain](https://inventory.coin98.com/images/mapping-liquidity-YagAhU2Tpl5z1u9V.png)
Synapse Protocol ($SYN)
Synapse Protocol ($SYN) là một cross-chain AMM & bridge. Giúp người dùng swap tài sản giữa các chain. Đồng thời người dùng cũng có thể cung cấp thanh khoản và nhận yield trên Synapse.
Chainflip
Chainflip là dự án cross-chain AMM giúp swap tài sản giữa các chain mà không cần wrapped tokens.
Orbiter Finance
Orbiter Finance là cầu nối giúp di chuyển tài sản từ layer 1 và layer 2. Dự án sẽ hỗ trợ cung cấp thanh khoản trong thời gian tới.
Multichain ($MULTI)
Multichain ($MULTI) là cầu nối đa chuỗi (multichain) giúp vận chuyển nhiều loại tokens/tài sản giữa các chains khác nhau trên thị trường. Với việc cho phép tích hợp gần như các chains trên thị trường. Multi-chain định vị dự án là bộ định tuyến tối ưu dành cho web3.
Thorchain ($RUNE)
Thorchain ($RUNE) là giao thức thanh khoản chuỗi chéo (Cross-chain) phi tập được xây dựng trên Tendermint & Cosmos-SDK. THORChain cung cấp giải pháp thanh khoản, swap tức thì các tài sản crypto bên trong mạng lưới.
Sifchain ($EROWAN)
Sifchain ($EROWAN) là DEX được phát triển trên Cosmos. Dự án hỗ trợ swap, stake và chuyển giao tài sản giữa Ethereum và Cosmos.
Stargate Finance ($STG)
Stargate Finance ($STG) là Cross-Chain Bridge được xây dựng trên LayerZero. Đây cũng là dapp đầu tiên hoạt động trên LayerZero, Stargate tận dụng cơ sở hạ tầng của layerZero để xây các liquidity pool trên các blockchain mà dự án hỗ trợ, từ đó hình thành cross-chain liquidity network kết nối các blockchain mà LayerZero hỗ trợ.
Swim Protocol ($SWIM)
Swim Protocol ($SWIM) là giao thức thanh khoản đa chuỗi liền mạch được xây dựng trên Solana. Bằng cách kết hợp cơ chế tạo thị trường tự động (AMM) với chức năng cầu nối cross-chain Wormhole trên Solana, Swim Protocol cho phép người dùng chuyển giao token gốc giữa các chuỗi một cách đơn giản, nhanh chóng và trực tiếp mà không cần sử dụng các tài sản ở dạng wrapped.
Across Protocol ($ACROSS)
Across Protocol ($ACROSS) là cầu nối tokens giữa các giải pháp mở rộng Layer 2 lên Layer-1 của Ethereum.
Hop Protocol ($HOP)
Hop Protocol ($HOP) là cầu nối token giữa những giải pháp mở rộng rollup-to-rollup khác nhau. Dự án cho phép người dùng cung cấp thanh khoản để những người dùng muốn rút tài sản có thể nhận lại tài sản trong một thời gian ngắn.
Dự án Lock, Mint & Burn Bridge
![lock cross chain](https://inventory.coin98.com/images/mapping-lock-yKMnzhUFjuOyro1X.png)
BoringDao ($BORING)
BoringDao ($BORING) là cross-chain bridge theo mô hình Lock, Mint & Burn.
Wanchain ($WAN)
Wanchain ($WAN) là layer 1 PoS blockchain, đồng thời dự án cũng phát triển bridge để chuyển giao tài sản giữa các blockchain.
Allbridge ($ABR)
Allbridge ($ABR) là một cầu nối nhằm tạo sự thuận tiện và nhanh chóng cho việc giao dịch token giữa các chain.
Connext Network
Connext Network cung cấp giải pháp chuyển đổi token giữa blockchain và Layer 2, Layer 2 và Layer 2 giúp giải quyết các vấn đề như tắc nghẽn mạng lưới hay phí thực hiện cao.
Gravity Bridge ($GRAV)
Gravity Bridge là cây cầu (bridge) 2 chiều cho phép gửi và nhận token giữa Cosmos Network và Ethereum.
StarkGate
StarkGate là bridge giữa Ethereum và Starknet được phát triển bởi Starkware.
Wormhole
Wormhole là giao thức cầu nối giữa các blockchain giúp chuyển giao thông tin và giá trị sau khi tích hợp. Dự án hỗ trợ cả Token và NFT.
Dự án Aggregator
![aggregator cross chain](https://inventory.coin98.com/images/mapping-aggregator-aX6UqgkqXMqUY159.png)
Atlas DEX
Atlas DEX là aggregator hỗ trợ cross-chain, dự án cho phép người dùng giao dịch các loại tài sản trên nhiều chain khác nhau.
deBridge Finance
deBridge Finance là protocol cho phép chuyển giao tài sản và dữ liệu giữa các blockchain chỉ trong một giao dịch.
Via Exchange
Via Exchange là aggregator hỗ trợ người dùng giao dịch cross-chain với chi phí tốt nhất mà Via Exchange có thể tìm kiếm.
Catalog ($CAT)
Catalog ($CAT) là aggregator được phát triển bởi REN
XY Finance
XY Finance là cross-chain aggregator
LiFi Protocol
LI.FI Protocol là giao thức tổng hợp cross-chain nhằm hỗ trợ hoán đổi và kết nối với các DEX aggregators
Rango Exchange
Rango Exchange là Dex/bridge aggregator
Dự án khác
![other cross chain](https://inventory.coin98.com/images/mapping-other-TmGk6Bo572wf6Gy1.png)
Coin98 Super App
Coin98 Super App cung cấp cho người dùng một hệ sinh thái với nhiều sản phẩm và dịch vụ đáng tin cậy như ví non-custodial, tích hợp sàn giao dịch, cross-chain bridge...
varen Finance ($VRN)
varen Finance ($VRN) là dapp được phát triển trên RenVM giúp swap các token ERC-20 giữa các chain được hỗ trợ bởi RenVM.
ChainX ($PCX)
ChainX (PCX) là dự án blockchain về tài sản liên chuỗi dựa trên Substrate của Polkadot. ChainX là giải pháp cho việc chuyển tài sản liên chuỗi “Relay Chain” trên mạng lưới phi tập trung.
Qredo ($QRDO)
Qredo ($QRDO) là một bộ công cụ cung cấp các giải pháp liên quan đến DeFi như giao dịch và quản lý tài sản. Đồng thời dự án cũng hỗ trợ Cross-chain.
Liquality
Liquality là phiên bản ví trên máy tính hỗ trợ multi-chain. Liquality cho phép người dùng gửi, swap tài sản và sử dụng các apps trên nhiều chain khác nhau.
Layerswap
LayerSwap là công cụ giúp bridge tài sản từ các sàn giao dịch tập trung sang các mạng Layer 2 mà không phải trả phí giao dịch lớn.
Fractal Protocol
Fractal Protocol là dự án cho phép người dùng deposit tài sản trên Ethereum để nhận về mức yield tốt trên nhiều chain khác nhau.
Lời kết
Nhìn vào cơ cấu các dự án Cross-chain hiện tại, ta có thể rút ra một số kết luận sau:
- Các mảng từ hạ tầng cho đến dapps phát triển bên trên đều đã có nhiều dự án phát triển với nhiều hướng tiếp cận khác nhau.
- Ở vị thế người dùng, họ không cần biết mình sử dụng bridge nào. Cái họ quan tâm là trải nghiệm tốt nhất và có lợi nhất. Bridge Aggregator đáp ứng điều này và đó là lý do có nhiều dự án aggregator.
- Tuy nhiên bridge aggregator sẽ không thể thành công nếu các bridge ở dưới không thu hút được thanh khoản. Do đó ta cần đánh giá các bridge ở tầng dưới trước để xem sự tăng trưởng của mảng Cross-chain nói chung
- Trong tương lai các aggregator thành công nhất sẽ cho người dùng trải nghiệm đơn giản, tiện lợi với mức giá tốt nhất. Các Bridge thành công nhất sẽ là những bridge thu hút được nhiều thanh khoản nhất, từ đó tạo ra vòng lặp phát triển tương tự như các Dex hiện nay.