Để chọn được blockchain tốt, dự án cần chú ý điều gì?
![Avatar](/_next/image?url=https%3A%2F%2Ffiles.amberblocks.com%2Fuserdata%2Fusricv39nywg41ctk3ej6mlya0d1cstl%2Fprofile-pictures%2Ffa1hyb5jtd1wlfr5hw52od89oeqxsc47%2Fa.jpg&w=3840&q=20)
![blockchain tốt](https://files.amberblocks.com/thumbnail/chnbzaa92ook5tnj/posts/pznfy8ny55bopr4j/fsbt13nhgysbpg25xaf2f7dyxz6uih47/layer-future.jpg)
Thời gian gần đây, thị trường chứng kiến đợt sóng mới mạnh mẽ từ các blockchain layer-1. Trong mùa bear market, nhà phát triển từ các dự án này đều có những chiến lược riêng để tiếp tục tồn tại và phát triển.
“Chúng tôi không chạy theo giá và tâm lý thị trường, bất kể trong mùa bull hay bear. Điều chúng tôi tập trung là tiếp tục xây dựng”, ông Lê Thanh - sáng lập Ninety Eight và Council Member của Viction nói.
Cách Aptos, Sei, Viction và Klaytn thu hút dự án và người dùng
Theo ông Sam Seo, người sáng lập blockchain mã nguồn mở Klaytn, bear market là thời kỳ khó khăn cho việc phổ biến công nghệ vì thiếu dịch vụ và ý tưởng.
“So với web2 và các hệ thống lâu đời, web3 vẫn chưa có nhiều người dùng. Trong mùa bear market, chúng tôi cố gắng tăng cường trải nghiệm người dùng để mọi người dành nhiều thời gian hơn ở đây. Theo đó, Klaytn đã hỗ trợ account abstraction ngay từ những ngày đầu”, ông Sam Seo nói. Cụ thể, những nhà cung cấp dịch vụ trên mạng Klaytn có thể trả phí gas thay cho người dùng.
![sam seo klaytn](https://files.amberblocks.com/media/chnbzaa92ook5tnj/posts/pznfy8ny55bopr4j/f7w923ynhggd8oe2mcww3qrnmrqa80nx/sam-seo-klaytn.jpg)
Với blockchain Viction, bear market là thời gian để cập nhật công nghệ nhằm bắt kịp bước tiến hiện tại của thị trường, bởi Viction - tiền thân là Tomochain - được thành lập từ năm 2018. “Ngoài ra, chúng tôi đang tìm cách tạo ra một cây cầu để mang người dùng từ Coin98 Wallet sang chain Viction. Chúng tôi cũng đang xây dựng một cộng đồng on-chain từ NFT và ID”, ông Lê Thanh của Viction nói.
Năm ngoái, Viction chủ lực chuẩn bị nền tảng công nghệ để chào đón các dự án đến xây dựng trên chain và tận dụng cơ sở người dùng sẵn có. Mới đây, Viction đã ra mắt Viction World Wide Chain và tích hợp Polygon CDK để đón đầu tương lai nơi rất có thể dự án nào cũng muốn ra mắt chain riêng.
![le thanh viction](https://files.amberblocks.com/media/chnbzaa92ook5tnj/posts/pznfy8ny55bopr4j/fz61fcjehgy0viadf3awmgxvus3nao4r/thanh-le-viction.jpg)
Với Aptos, dù thị trường lên hay xuống, họ vẫn không ngừng bị “ám ảnh” với những người họ đang xây dựng dịch vụ cho: nhà phát triển, nhà xây dựng và người dùng.
“Hiện nay, lượng người dùng on-chain rơi vào khoảng vài trăm nghìn đến vài triệu. Trong khi đó, con số này ở Facebook, Instagram hay Roblox có thể dao động từ vài trăm triệu thậm chí đến vài tỷ”, ông Kevin Ang - Developer Growth Lead của Aptos Foundation nói. “Một trong những cách chúng tôi dùng để thu hút nhiều người dùng hơn đến web3 là giúp họ tạo ví trên Aptos dễ dàng với tài khoản gmail”.
Ông Kevin Ang tin vào tương lai tất yếu của web3, “nó sẽ xảy ra dưới một dạng thức hoặc hình thái nào đó. Và trong tư cách một layer cơ sở hạ tầng, điều chúng tôi có thể làm là tạo điều kiện cho sự phát triển đó”.
Với Sei, dự án bước ra khỏi mùa bear market với nhận thức về những thứ đang được xây dựng chưa đúng hướng trên thị trường, chẳng hạn sequencer. Đó là lý do mạng quyết định triển khai parallel EVM để cải thiện thứ mà họ nghĩ thị trường đang thực sự cần.
Đọc thêm: Layer 1 trong Blockchain là gì? Cơ sở phát triển trong thị trường Crypto.
Những vấn đề 'sống còn' của một blockchain layer 1
Một trong những vấn đề sống còn đối với các blockchain layer-1 là việc xây dựng hệ sinh thái năng động xung quanh chain, và các dự án thường dựa vào quỹ hệ sinh thái để làm điều này.
Ông Julian Tan, Head of Grants của Sei Foundation, cho rằng quỹ hệ sinh thái là một trong những yếu tố chủ chốt để dự án quyết định chọn xây dựng trên một blockchain.
“Tôi nghĩ khi các nhà phát triển xây dựng dự án của riêng mình, câu hỏi đầu tiên họ đặt ra là: Tôi có nhận đủ kinh phí không? Tôi có nhận đủ hỗ trợ không? Bởi không ai muốn bỏ việc, bắt đầu dự án mới và chứng kiến nó thất bại sau ba tháng”, ông Julian Tan nói.
![julian tan sei foundation](https://files.amberblocks.com/media/chnbzaa92ook5tnj/posts/pznfy8ny55bopr4j/f38vkoe3rfkyk9h76w0e11l82g20gvts/julian-tan-sei.jpg)
Ông Lê Thanh của Viction cho rằng hiện có nhiều dự án xem các quỹ phát triển hệ sinh thái là nguồn thu nhập tiềm năng và chọn một chain vì nguồn quỹ chain đó cung cấp. Nhưng theo ông, điều đó đôi khi không hẳn là quyết định tốt.
"Nếu bạn là một dự án game, có lẽ bạn nên xem xét chọn chain có cộng đồng game thủ mạnh hơn là quỹ hệ sinh thái dồi dào"
Đồng quan điểm với ông Lê Thanh, ông Kevin Ang của Aptos Foundation cho rằng trước khi chọn một chain, các dự án nên suy nghĩ kĩ về đích đến cuối cùng của mình, liệu cơ sở hạ tầng của chain có thể hỗ trợ dự án hay không, chẳng hạn về mặt trải nghiệm người dùng, khả năng vận hành mượt mà.
“Quỹ phát triển hệ sinh thái và tiến bộ công nghệ nên đi song hành để hỗ trợ dự án muốn phát triển trên chain”, ông bổ sung.
Với Injective, blockchain không xem quỹ phát triển hệ sinh thái là biện pháp ưu đãi mà là động lực để dự án trở nên thành công hơn. Thay vì trao “trọn gói” số tiền ngay từ đầu, Injective cung cấp quỹ hỗ trợ dựa trên các cột mốc cụ thể mà dự án đạt được.
![justin wu injective](https://files.amberblocks.com/media/chnbzaa92ook5tnj/posts/pznfy8ny55bopr4j/fqdqp09xb8ny3trl5wr65neq3fgsdx5y/justin-wu-injective.jpg)
“Chúng tôi rất minh bạch về cách hỗ trợ tài chính cho dự án. Trước khi dự án quyết định xây dựng trên Injective, chúng tôi trao đổi về vị trí của họ ở giai đoạn hiện tại và mức độ phù hợp của họ với kế hoạch của chúng tôi”, ông Justin Wu, Core Contributor của Injective Labs nói.
“Chúng tôi đặt ra các giai đoạn cho phần thưởng hỗ trợ. Ví dụ, ở giai đoạn đầu, dự án đạt được lượng người dùng hoạt động hàng tháng như thế này, họ sẽ nhận được đợt phần thưởng đầu tiên, và cứ như thế”.
Lạc quan về AI và RWA
Dự phóng về thị trường trong năm tới, ông Kevin Ang của Aptos Labs rất hào hứng với sự tích hợp của AI trong web3. Mới đây có một dự án liên quan đến AI được triển khai trên mạng Aptos, nó vừa cung cấp bằng chứng tính toán cho giao dịch vừa cung cấp dịch vụ thanh toán mượt mà. “Khả năng kết hợp giữa các ngành theo chiều dọc như thế này là điều ai cũng muốn thấy xảy ra đúng không?”, ông Ang nói.
Theo quan sát của ông Julian Tan ở Sei Foundation, bear market mùa này rất khác biệt so với những mùa trước của thị trường - vốn cực kỳ nhạy cảm về giá.
“Tôi nghĩ chúng ta vẫn chưa thực sự ở bull market nhưng có nhiều thứ để cảm thấy hào hứng: các tổ chức tài chính bước chân vào web3, các dự án real world asset (RWA)… Tôi cho rằng dù giá có biến động ra sao, nhiều người vẫn luôn tìm ra các cách sáng tạo để sử dụng blockchain nhằm cải thiện cuộc sống”, ông nói.
![kevin ang aptos](https://files.amberblocks.com/media/chnbzaa92ook5tnj/posts/pznfy8ny55bopr4j/ftam1pnzxo7nu13m1z43fi531wuziic4/ang-aptos.jpg)
Ông Justin Wu của Injective Labs cũng rất lạc quan về tương lai khi ngành đang hạ thấp đáng kể rào cản gia nhập cho người dùng và dự án. “Với việc giấu đi sự phức tạp của blockchain, tài trợ phí gas, đăng nhập bằng tài khoản web2 và ‘mùa hè của chain’ diễn ra trên Telegram, chúng ta đang thu hút được những người dùng không biết gì về ‘mê cung’ web3”, ông nói.
Ông Lê Thanh của Viction cũng đồng quan điểm, rằng tương lai thị trường sẽ đạt đến điểm khi người dùng có thể sử dụng các ứng dụng web3 một cách dễ dàng như cách họ dùng ứng dụng web2 hiện nay.
“Hiện tại có rất nhiều chain sinh ra mỗi ngày, tình trạng này khiến ngay cả các nhà xây dựng web3 cũng khó lòng theo kịp, nói gì đến người dùng”, ông nói. “Tôi tin tương lai khi công nghệ được ứng dụng rộng rãi, chúng sẽ ‘biến mất’, theo nghĩa người dùng chỉ cần biết tài sản của mình nằm on-chain mà không cần quan tâm đó là chain nào”.