icon
coin98Logo
coin98Logocoin98Logo
Dark
Platform Language
Content Language
Font
IBM Plex Sans
Tiếng Anh
Tiếng Việt
logo

UST mất peg - Liệu có phải do sự sụp đổ của mô hình "Ponzi"?

09/05/22
14:52
Medium
icon
0
icon
0
icon
0
icon
0
ust mất peg
Thiết kế bởi: JackN
Bài viết cung cấp chi tiết việc UST của Terra mất peg từ ngày 8/5 đến 10/5, cũng như tìm hiểu nguyên nhân đằng sau.

Tóm tắt nhanh:

  • UST mất peg từ ngày 8/5 đến hiện tại, và vẫn chưa có dấu hiệu phục hồi.
  • Nhiều bên ra sức giải cứu, thậm chí Terra phải bán hết BTC, cũng như gọi vốn thêm.
  • Nguyên nhân có thể là cuộc tấn công có sắp đặt sẵn, bởi vì một lượng lớn UST bị rút ra ở Anchor chỉ trong thời gian ngắn. Từ đó dẫn đến Panic Sell.
  • Ảnh hưởng của sự việc không chỉ là UST hay hệ sinh thái Terra, mà còn là cả thị trường.

Bất chấp BTC giảm về dưới $30,000 vào ngày 9/5, cộng đồng chỉ quan tâm đến UST. Nhưng lần này không phải vì sự tăng trưởng mạnh mẽ của LUNA hay vốn hóa UST, mà là việc UST mất peg.

Bối cảnh thị trường

Nói về Terra, đây là hệ sinh thái có TVL lớn thứ hai trong crypto. Trên đó, đa phần tài sản bị khóa nằm ở Anchor với hơn 14 tỉ UST gửi vào để lấy lợi nhuận. Ngoài ra, các dự án khác đang trên đà phát triển tốt.

Bên cạnh đó, Terra đang trong quá trình mở rộng "thế lực" UST của mình với sự hợp tác 4pool cùng những đối tác nắm giữ nhiều CVX nhất thị trường.

Ngược với Terra, BTC đang trong đà giảm nghiêm trọng. Tính từ đỉnh 68 nghìn USD tạo từ tháng 11/2021, BTC đã giảm khoảng 50% và chưa có dấu hiệu hồi phục.

UST mất peg như thế nào?

Chuyện bắt đầu vào ngày 8/5, BTC “bốc hơi” 2,000 USD, dẫn đến giá về đến khoảng 33,700 USD. Giá LUNA cũng chịu ảnh hưởng khi mất đi khoảng 17% giá trị. Nhưng điều quan trọng không nằm ở đó. Rạng sáng cùng ngày, UST đột nhiên mất peg, chỉ còn 0.98 USD/UST.

Bên cạnh đó, có một lượng lớn UST bị rút ra ngày hôm trước như hình dưới:

lượng ust deposit bị rút ra
Thông tin rút, nạp trên Anchor vào ngày 7/5

Khi xem thông tin UST - 3pool trên Curve, ta có biểu đồ như sau:

ust 3pool
Tỉ lệ UST trong UST-3pool

Dễ thấy, UST bị bán ra trên Curve, dẫn đến tỉ lệ UST tăng vọt và phần còn lại giảm mạnh. Trong đó, có khoảng 285 triệu UST bị bán trên Curve và Binance. Đã có lúc UST chiếm đến hơn 80% giá trị của Pool.

Chưa dừng lại, khi 3pool gần như hồi phục vào cuối ngày 8/5, thì một lần nữa UST bị xả. Lần này dẫn đến tỉ lệ UST vọt lên khoảng 65%. Đỉnh điểm của đợt tấn công là tỉ lệ UST lên đến hơn 80%. Giá UST chạm mốc $0.6x vào khoảng 7h30 sáng ngày 10/5

Nguyên nhân 3pool của UST dễ bị chi phối là do kẻ tấn công nhắm vào lúc Terra di chuyển thanh khoản từ 3pool vào 4pool, dẫn đến thanh khoản trong 3pool thấp.

Sự kiện sụp đổ của Terra đã được chuyển hóa thành video, nếu như anh em muốn cập nhật theo dạng video thì đừng quên xem "UST mất Peg, LUNA giảm 10000 lần. Hướng đi nào cho Terra và thị trường?" tại đây nhé.

Những hành động hỗ trợ UST

Có một số ví vô danh tương tác với UST, USDC và ETH trong khoảng thời gian này. Tiêu biểu là một ví liên tục đổi 1,000 ETH → USDT → UST cứ mỗi 30 phút. Địa chỉ ví này trước đó cũng tương tác rất nhiều với USDT và UST.

anonymous ust
Rất nhiều hoạt động liên quan đến USDC và UST từ ví không rõ

Một ví khác cũng gửi vào 3pool khoảng 450 triệu USDC để khắc phục vấn đề. Nhưng có vẻ bấy nhiêu là chưa đủ hấp thụ lực bán, nên cuối cùng tỉ lệ UST vẫn không giảm.

Ngoài ra, Luna Foundation Guard (LFG), tổ chức được thành lập để bảo vệ peg cho UST cũng bắt đầu chuyển tất cả BTC ra các ví khác. Một trong số đó là sàn Gemini. Các ví còn lại có thể là những market maker dựa theo tweet của Do Kwon - Founder của Terra:

lfg send btc
Dòng BTC di chuyển sang các ví khác

Mặt khác, LFG cũng bắt đầu gọi vốn vào ngày 11/5, với hơn 1 tỉ đô la thông qua việc bán LUNA với giá discount 50% và vesting trong 2 năm. Nhưng kết quả không thành công.

Tiếp theo là Justin Sun - Founder của Tron cũng thông báo đã mua UST.

justin sun ust
Justin Sun thông báo mua UST

Ngoài ra, nhiều người cho rằng quỹ Jump Crypto cũng ra sức hỗ trợ UST với việc bỏ ra 226 triệu USDT để mua UST.

jump ust
Tin đồn Jump Crypto mua UST

Hành động của các sàn giao dịch

Với việc UST mất peg, một vài sàn có cặp BTC//UST đã lên đến 100 nghìn UST. Điều này được nhiều bên đùa rằng BTC đã cán mốc 100 nghìn. Tuy nhiên, đó là UST chứ không phải theo USDT hay USDC.

Ngoài ra, Binance là bên có nhiều hành động lạ trong sự kiện này, khi họ delist các cặp giao dịch LUNA và UST, nhưng sau đó vài ngày thì list trở lại. Nhiều người cho rằng họ delist để "gom hàng". Bởi vì sau đó, LUNA đã có mức tăng trưởng lên đến hơn 10,000% từ đáy.

Dưới đây là tổng quan cả sự kiện theo dòng thời gian:

ust depeg mất peg
Tổng quan sự kiện UST mất peg trong 7 ngày qua

Sự tương quan giữa UST mất peg và giá LUNA

Dưới đây là chart của LUNA trên sàn Kucoin:

coin98
đồ thị giá của LUNA trên khung tuần

Trong vòng 7 ngày, giá LUNA từ $65 về gần như không còn gì. Điều này đến từ hai nguyên nhân:

  • UST mất peg, làm niềm tin nhà đầu tư lung lay.
  • Proposal làm tăng dung lượng redeem UST sang LUNA.

Proposal mình nhắc ở trên là thay đổi thông số kĩ thuật nhằm tăng dung lượng mint/burn UST/LUNA lên từ $293M lên $1,200M nhằm hấp thụ UST bán ra. Đồng nghĩa với số lượng UST redeem mỗi ngày sẽ tăng lên. Do đó LUNA chính là "vật hiến tế" để giảm áp lực bán UST.

Vì sao Jump Crypto và Justin Sun hỗ trợ UST?

Dĩ nhiên LFG cần phải triển khai vốn thông qua BTC để bảo vệ UST, còn các ví không xác định thì cũng không thể biết lý do cho hành động này. Nhưng tại sao mọi người lại nghĩ Jump Crypto hỗ trợ UST, hay Justin Sun mua UST (mặc dù kiểm tra thì thấy chỉ mua 1 triệu UST)?

Jump Crypto là cái tên khá quen gần đây khi đã hỗ trợ Wormhole Bridge trong vụ Exploited 120,000 WETH. Trong bài viết về sự việc này, mình đã phân tích vì sao Jump Crypto làm vậy. Nhưng tại sao họ cũng hỗ trợ Terra?

  • Jump mua lại Certus One - một trong những Validator lớn nhất của Terra (đứng thứ 13 về voting power).
  • Jump cũng là Validator của Lido. Mà Lido thì liên quan đến các tài sản thế chấp trên ANC.
  • Từng đứng ra cứu Wormhole, một mảnh ghép quan trọng không chỉ của Solana, mà còn là của Terra.

Bên cạnh đó, nếu anh em “ăn ngủ” trong diễn đàn Terra, sẽ thấy Jump Crypto không phải mới ủng hộ Terra gần đây, mà họ đã đóng góp tích cực thông qua tạo Proposal cho Terra. Do đó, Jump Crypto đặt niềm tin rất nhiều vào Terra.

Còn với Justin Sun, mặc dù Tweet có vẻ khá “đanh thép”, nhưng thực tế, Justin chỉ mua 1 triệu UST trên Curve. Dù vậy, theo mình ý nghĩa đằng sau của hành động này không chỉ đơn giản là mua đơn thuần.

Trong Tweet, khi được Do Kwon - Founder của Terra hỏi về kế hoạch sắp tới, Justin chỉ cho biết là có kế hoạch bí mật. Do đó, có thể cả hai đang xây dựng mối quan hệ hợp tác với nhau. Nhiều anh em nghĩ rằng USDD và UST sẽ là đối thủ. Nhưng thực tế, UST và Terra không chỉ có vị thế lớn trong Stablecoin, mà còn là cả crypto (chi tiết sẽ giải thích bên dưới). Do đó, USDD tốt nhất không nên đấu với UST, mà nên cộng tác để phát triển.

justin secret plan
Kế hoạch bí mật của Justin là gì?

Tiếp theo, trong tương lai, UST có thể dùng làm tài sản bảo chứng cho USDD. Hiện tại, chỉ có TRX dùng để mint USDD. Nhưng nếu UST cũng được dùng để mint USDD, thì độ uy tín của USDD cũng sẽ được nâng cao.

Với nhiều sự trợ giúp, UST dù chưa về peg, nhưng dần ổn định trở lại và từ từ đi lên. Vậy vì sao xảy ra trường hợp này?

Lý do vì sao UST mất peg?

Nhiều người cho rằng mô hình của UST là ponzi, nên sớm muộn cũng sẽ đến trường hợp mọi người bán tháo. Nhưng mình không nghĩ vậy. Mấu chốt chính tạo nên sự việc lần này nằm ở hai lý do:

  • Terra quá lớn.
  • Do Kwon quá kêu ngạo.

Trong 3 ngày nay, ta thấy không phải ngẫu nhiên UST bị rút lượng lớn từ Anchor và xả ra thị trường. Nếu anh em bảo do BTC sập nên nhiều người rút UST thì có thể xem lại đợt dump vào ngày 19/5/2021. Lúc đó, UST cũng bị rút nhưng chỉ vài chục triệu (khoảng 10%). Nhưng lần này, Anchor bị rút đến hơn 50%, mặc dù lượng UST lúc bấy giờ chạm mốc 14 tỉ.

anchor
Anchor mất 45% số tiền gửi vào trong một ngày

Tiếp theo, thị trường hiện tại rất khó để kiếm lợi nhuận. Từ cuối năm 2021 đến giờ, BTC vẫn trong đà giảm, dòng tiền bị rút ra rất nhiều. Do đó, mình không nghĩ có lý do gì để không gửi tiền nhận 18 - 19% lợi nhuận mỗi năm. Kết hợp hai điều này, mình tin rằng có một thế lực đằng sau làm việc này.

Crypto cũng giống các ngành khác, cái gì nổi tiếng quá tự nhiên có nhiều người ghét. Terra là trường hợp hiếm hoi của decentralized stablecoin lọt vào top 3 stablecoin có vốn hóa lớn nhất chỉ trong vòng hai năm.

Bên cạnh đó, UST còn kết hợp với các bên decentralized stablecoin khác thành lập liên minh 4pool. Các thành viên đều giữ rất nhiều CRV, nên liên minh này là trở ngại lớn cho bất kì stablecoin nào.

Cuối cùng là do Do Kwon quá tự tin vào bản thân. Trước đây không lâu, Do Kwon có một vụ cá cược với Algod về giá LUNA sau một năm lớn hay nhỏ hơn $88, chỉ vì đơn giản Algod nói không tốt về LUNA.

do kwon bet
Không chỉ Algod, mà trước đó Do Kwon cũng "gạ kèo" với nhiều người khác

Ngoài ra, Do Kwon cũng không hề “ngán” bất kì ai chê “đứa con cưng” của mình. Bất cứ ai tweet cái gì không tốt về Terra, Do Kwon đều phản biện lại. Nour - Founder của Inverse Finance có nhận định sau về vụ việc UST mất peg, đại ý là Do Kwon chê những ai không tôn trọng Terra, thậm chí cho rằng DAI sẽ chết, hay tự cho mình là “master of stablecoins”.

nour ust
Hàng loạt câu nói mang tính "ngông cuồng" từ Do Kwon

Với những lý do trên, sẽ không ngạc nhiên khi có một thế lực nào đó nhân dịp BTC giảm và tấn công Terra. Và không chỉ UST, bất kì stablecoin nào, kể cả USDT và USDC đều sụp đổ nếu hàng loạt người dùng redeem lại tài sản. Nên không thể nói rằng mô hình này không hiệu quả, có chăng hạn chế chỉ là UST không có nhiều ứng dụng.

Dự đoán kết quả

Theo mình, UST rất khó để “chết”, vì các quỹ hiện đang nắm nhiều LUNA thông qua các đợt gọi vốn từ 2021 đến nay. Do đó, LUNA và UST không chỉ của Terra, mà còn là của các quỹ tier-1 khác. Nên họ sẽ cố gắng giúp Terra.

Tiếp theo là cộng đồng. Chỉ xây dựng trong hai năm, nhưng Terra sở hữu cộng đồng rất trung thành. Điển hình là nếu ai chê LUNA và UST, không cần Do Kwon, mà chính họ sẽ vào “phản pháo”.

Do đó, UST có thể sớm muộn cũng trở về $1. Nhưng kết quả sau đó là gì?

Nói về niềm tin, người ta sẽ dần bớt “mơ mộng” về một Stablecoin phi tập trung, hay ít nhất là Stablecoin được bảo chứng bởi tài sản biến động lớn. Ngoài ra, đây cũng là bài học cho các dự án khác, đó là nếu muốn trở thành người có tầm ảnh hưởng, hãy chắc chắn rằng mình không có nhiều kẻ thù.

Sự việc này tác động đến thị trường như thế nào?

Hệ sinh thái Terra

Dĩ nhiên trong trường hợp xấu nhất, UST "về lòng đất" thật, thì cả hệ sinh thái Terra có lẽ cũng không còn gì để nói. Nhưng nếu UST trở về peg và ổn định, hệ sinh thái cũng sẽ chịu ảnh hưởng nặng.

Đầu tiên là mất traction do mất niềm tin như mình đã nói trên. Cụ thể, người dùng sẽ không còn giữ UST, từ đó họ cũng không còn lý do để tham gia hoạt động trên Terra.

Tiếp theo là cách phát triển. Anchor - nơi giữ nhiều UST nhất trên Terra, có lẽ sẽ thay đổi cơ chế thêm một lần nữa. Có thể là giảm Yield mạnh hơn, thay đổi cơ chế trả thưởng, thêm công dụng cho token ANC để khuyến khích vay...

Protocol chấp nhận UST

UST hiện tại được đưa đến không dưới 10 hệ sinh thái. Ngoài ra, với sự lớn mạnh của Terra, các dự án ngoài hệ sinh thái Terra cũng dần chấp nhận UST. Vậy sự việc này ảnh hưởng thế nào đến những dự án này?

Có lẽ mảng chịu ảnh hưởng lớn nhất là Lending. Người dùng nếu đang sử dụng UST làm tài sản thế chấp thì với giá $0.3, có lẽ họ đã bị thanh lý toàn bộ. Lý do là vì họ sẽ chủ quan UST là Stablecoin, và dao động kiểu gì có thể chia 2 được.

Crypto nói chung

Không chỉ hệ sinh thái Terra, mà việc này còn ảnh hưởng nặng đến cả thị trường nói chung.

UST là Decentralized Stablecoin đầu tiên đạt đến "cảnh giới" top 3 vốn hóa. Đây là trường hợp rất hiếm, vì các dự án cùng phân khúc trước đó đa phần đều không giữ được peg và lụi tàn. Số còn lại thành công thì chỉ duy trì phát triển đều đặn, chứ không bùng nổ mạnh mẻ như UST.

Do đó, nếu UST mà thất bại, nghĩa là tính đến nay vẫn chưa có mô hình nào đủ mạnh để sánh ngang với các Stablecoin tập trung. Lớn hơn nữa là người ta sẽ tăng sự hoài nghi về các Stablecoin phi tập trung, hay ít nhất là có cùng cơ chế Mint - Redeem.

Ngoài ra, như mình nói, để cứu UST, Terra đã bán đi một lượng lớn BTC, cũng như các bên cũng bán nhiều ETH. Với thị trường đang xấu, việc này cũng tạo ra tâm lý tiêu cực vì BTC và ETH càng giảm mạnh.

Động thái các dự án trong hệ sinh thái Terra

Vào ngày 13/5, các dự án trên Terra bắt đầu có những nước đi đầu tiên. Đầu tiên là Mars Protocol - nền tảng Lending sử dụng Lockdrop để phân phối token, đã ra Proposal trả UST ngay lập tức nếu được thông qua. Tương tự, Pylon Protocol, dự án IDO cũng theo cơ chế Lockdrop, bắt đầu mở khóa các Pool để người dùng rút UST.

Đỉnh điểm là có một dự án chính thức xóa Website và Twitter, đó là Learn Terra. Dù đây là dự án thuần kiến thức trên Terra, nhưng điều này cho thấy số khác có lẽ cũng làm tương tự, chỉ là không công khai.

Ngoài ra, các dự án khác cũng bắt đầu có phương pháp cho mình. Nhưng nhìn chung, họ vẫn nghiên về hướng ở lại Terra nếu sự việc được khắc phục.

Nếu như anh em muốn cập nhật sự kiện của Terra dưới dạng video thì đừng bỏ qua video "UST mất Peg, LUNA giảm 10000 lần. Hướng đi nào cho Terra và thị trường?" tại đây.

Góc nhìn từ những KOL

Sự việc này không chỉ thu hút sự quan tâm của các KOL thông thường, mà chính CZ cũng lên tiếng nhiều lần về Terra:

Đầu tiên, CZ khẳng định Binance Labs không đầu tư vòng gọi vốn sau của Terra:

coin98
CZ khẳng định không đầu tư vòng gọi vốn thứ hai của Terra

Ngoài ra, CZ cũng chỉ trích cách xử lý vấn đề của Terra khi cho rằng việc fork chain không mang lại ý nghĩa, thay vào đó là burn

coin98
CZ cho rằng tạo ra chain mới không mang lại giá trị

Từ trước đến nay, CZ ít khi làm rõ ranh giới giữa Binance và dự án, đặc biệt là các dự án đã từng đầu tư. Điều này cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề, đến nổi họ phải đính chính việc này.

Ngoài ra, Vitalik cũng cho rằng nên làm rõ khá niệm Algo Stablecoin, thay vì gom mọi thứ lại với nhau.

coin98
Vitalik nói về cách phân loại Stablecoin

Tổng kết

UST là trường hợp thú vị về Stablecoin phi tập trung, khi có sự phát triển vượt bật trong thời gian ngắn nhưng không gặp phải trở ngại mất peg trong thời gian đó như các dự án cùng phân khúc.

Nhưng giờ đây, khi trở nên lớn mạnh, họ bắt đầu gặp những thử thách khó hơn. Bởi vì vốn hóa lớn sẽ mất nhiều công sức để trợ giá hơn vốn hóa nhỏ. Liệu sau chướng ngại này, Do Kwon và Terra có những thay đổi gì? Anh em có thể comment ý kiến của mình bên dưới.

icon0
icon0
icon0
icon0
iconicon
Related posts
Editor's Pick
Comment 0

No comment in this page